(4792 S. K. m. 6) (506 S. K. m. 80, 130)
Dava: Davacı, tahakkuk ettirilen 944.204.155 TL tutarındaki ek prim ve 2.806.799.520 TL tutarındaki gecikme zammının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Ercan Turan tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
Karar: Dava; Polatlı - Ankara Karayolu 2 km. Haymana yolu kavşağı-Polatlı adresinde faaliyet gösteren Kadirler Petrol Ürünleri Limited Şirketine ait Lokanta işyerinde Kurum müfettişince yapılan denetim sonucu tahakkuk ettirilen 944.204.155 lira prim aslı ve 2.806.799.520 lira gecikme zammının iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de; uyuşmazlıkla ilgili olarak Sosyal Sigortalar Kurumu Müfettişi Recep Yeni tarafından düzenlenen ve dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacı şirketi temsil ve ilzama yetkili Kadir Yıldırım'ın da imzasını taşıyan 23.07.1998 gün ve 77 sayılı inceleme raporu ve ekindeki tutanaklarda 01.09.1995 - 31.12.1997 devresini kapsayan inceleme döneminde işyerinde eksik işçilik bildiriminde bulunulduğu belirtilmiştir. Davanın yasal dayanağını teşkil eden 4792 Sayılı Kanunun 3917 Sayılı Kanunla değişik 6. maddesinde Sigorta Müfettişleri, işverenin Kuruma, emsaline veya yapılan işin nitelik ve kapsamına göre işin yürütümü için gerekli olan sigortalı sayısının, çalışma süresinin veya prime esas kazanç tutarının altında bildirimde bulunduğunu saptamaları halinde, sigorta primleri hesabına esas tutulacak kazançlar toplamı, sigorta müfettişi raporuna dayanılarak, Kurumca resen hesaplanır ve buna göre bulunacak sigorta primleri 506 sayılı Kanunun 80 inci maddesine göre tahsil olunur. İşin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarı, yapılan işin niteliği, bünyesinde kullanılan teknoloji, işyerinin büyüklüğü, benzer işletmelerde çalıştırılan işçi sayısı, ilgili meslek veya kamu kuruluşlarının görüşü gibi unsurlar dikkate alınarak sigorta müfettişlerince saptanır hükmünün, yine 506 Sayılı Kanunun 130. maddesinde ise Sigorta müfettişleri tarafından tutulan tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar muteberdir hükmünün öngörülmüş olması karşısında mahkemece yapılan inceleme ve araştırma hüküm vermeye yeterli değildir.
Mahkemece yapılacak iş; inceleme raporu ve ekindeki tutanaklarda davacı şirket yetkilisinin de imzasının bulunduğu dikkate alınarak, yukarıda açıklanan yasal düzenlemelerin ışığı altında tespit dönemi içinde çalışması Kuruma bildirilen, ayrıca müfettiş denetimi sırasında işyerinde fiilen çalıştıkları belirlenen işçilerle davanın niteliği ve kamu düzenine ilişkin oluşu ve gerektiğinde resen delil toplanabileceği de gözetilerek komşu işyeri sahip ve çalışanları dinlendikten, bu işyeri ile ilgili olarak inceleme devresindeki yıllara ilişkin vergi matrahları ve muhtasar beyannameler celbedildikten, işyerinin kapasitesinin tespiti için mahallen keşif yapıldıktan ve özellikle müfettiş denetiminin yapıldığı 23.07.1998 tarihinde işyerinde fiilen 9 işçi çalıştığı ve işyerinde iş değişikliği veya kapasite arttırıcı herhangi bir tadilat yapılmadığı halde 01.09.1995 - 31.12.1997 tarihleri arasında daha az işçi ile işin nasıl yürütüldüğü inandırıcı delillerle açıklığa kavuşturulduktan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 02.05.2000 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy