(2709 S. K. m. 73) (2547 S. K. m. 56) (492 S. K. m. 13) (1086 S. K. m. 438)
Davalılar, 1-Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü adına karar düzeltme talebinde bulunan davalı Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü, 2547 sayılı Kanunun 56. maddesi uyarınca üniversiteler harçtan bağışık olduğu ve bu hususun temyiz dilekçesinde açıkça belirtildiği halde Dairemizin 23.05.2000 gün ve 2000/3480-3780 sayılı kararı ile onanarak kesinleşen Ankara 10. İş Mahkemesinin 22.03.2000 gün ve 77/76 sayılı kararı ile kendilerine yükletilen harcın kaldırılarak kararın düzeltilmesini istemiş olup, dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü aşağıda karar tespit edildi.
Hizmet tespiti isteminin kısmen kabulüne dair somut olayda, davalı Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğünün maktu karar harcı ile sorumlu tutulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bir kamu alacağı olan harçlar; kişilerin kamu hizmetlerinden yararlanmaları karşılığında, ödemekle yükümlü bulundukları özel bir vergi türüdür. Devlet tarafından harç alınabilmesi ve harçtan bağışıklığın söz konusu edilebilmesi için, bu konuda açık bir yasa hükmünün bulunması gerekir. Nitekim, Anayasanın 73. maddesinde Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler Kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır hükmü getirilmiştir. Bu Anayasa kuralının, vergi, resim ve harç gibi parasal yükümlülüklerin veya bunlardan bağışıklığın, kapsam ve içeriğinin hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak açıklıkta gösterilmesi amacına yönelik bulunduğu tartışmasızdır. Aksine uygulama; kişi ve kurumların, yasal dayanağı olmayan bir yükümlülük altına sokulmaları veya devletin önemli bir gelir kaynağından yoksun bırakılması gibi, yasa koyucunun amacına aykırı ve sakıncalı sonuçlar doğurur.
Konu ile ilgili 2547 Sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 3708 Sayılı Kanunla değişik 56. maddesinin (b) fıkrasında; Üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitülerinin genel bütçeye dahil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler, istisnalar ve diğer mali kolaylıklardan aynen yararlanacaklarının belirtilmiş olması karşısında 492 sayılı Harçlar Kanunununİstisna ve Muaflıklar başlıklı 13. maddesinin i bendi uyarınca harçtan bağışık olduğu anlaşılan davalı Üniversiteye harç yükletilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan hataya dayalı onama kararının kaldırılmasına, ancak davalı üniversiteye harç yükletilmesine dair yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmaksızın Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar verilmelidir.
1- Dairemizin maddi hataya dayalı 23.05.2000 gün ve 2000/3480-3780 sayılı ONAMA KARARININ KALDIRILMASINA
2- Hüküm fıkrasının davalı üniversiteye harç yükletilmesine dair 2. bendinin silinerek, yerine Davalı Sosyal Sigortalar Kurumu ve Hacettepe Üniversitesi harçtan bağışık olduğundan harç alınmasına yer olmadığına sözlerinin yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, 01.12.2000 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy