(506 S. K. m. 87)
Davacı, işkazasında malül kalan sigortalı işçi için yapılan harcamalar üzerine uğranılan Kurum zararının rücuan ödetilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği biçimde isteği hüküm altına almıştır.
Hükmün, davacı ve davalılardan Ermenek Özkar madencilik San. Tic Ltd. Şti. Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Fatih Arkan tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, Sosyal Sigortalar Kurumunun bütün temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacı Sosyal Sigortalar Kurumu, işkazası sonucu oluşan zararın, asıl işveren ve taşeron oldukları ifade edilen davalılardan tahsilini talep etmekte olup, istemin kabulüne karar verilmiştir.
Davanın kanuni dayanağını oluşturan 506 S. Kanunun 87. maddesinde, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişiye taşeron (aracı) denir. Maddeye göre, aracıdan söz edebilmek için, aracının aldığı işin işverenin asıl işinin veya bölüm ve eklentilerindeki işin bir kesimi olmalıdır. Her durumda asıl işverene ilişkin belli işte onun bir bölümünü meydana getirecek şekilde bağlantılı olmayan işte sigortalı çalıştıran kimse aracı olarak kabul edilemez. Başka bir anlatımla, işverenden alınan iş, işverenin sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir nitelik taşımakta ise özelikle alınan işin görüldüğü yer ayrı ve bağımsız bir işyeri olarak değerlendirilecek nitelikte ise; işi alan kimse aracı değil işverendir.
Somut olayda, davalılar Ermenek Özkar madencilik Ltd.Şti. ile Ahmet Demirok arasında akdedilen Rödövans sözleşmesi ile Ltd. Şirketin işletme hakkı sahibi olduğu İR 497 S. maden sahası, istihsal edilecek kömür madeninin satış bedelinin bir bölümü verilmek üzere, davalılardan Ahmet Demirok'a bırakıldığı iddia olunmaktadır.
İş Müfettişi raporunda ise davalı Ahmet Demirok'un taşeron olarak çalıştığı saptaması yapılmıştır.
Mahkemece öncelikle, belirtilen maden sahasına ilişkin ruhsat ilgili Bakanlıktan, sözleşmenin aslı ya da onanlı örneği ilgili taraflardan getirtilerek(akdedildiği tarihde gözönünde bulundurularak) üretimde kullanılan makine ve sair teçhizatın kimin tarafından temin olunduğu, ayrıca kömür madeninin satışı sebebiyle düzenlenmesi gereken İrsaliye-fatura gibi belgeler de dikkate alınarak taraflar arasındaki ödemelerin hangi tutar üzerinden ve nasıl yapıldığı da saptanıp, üretime katılan sigortalılar da dinlenerek, davalılar arasındaki hukuki ilişkilerin, Özkar Ltd. Şti. adına üretimi sağlamaya yönelik bir işçilik taşeronluğu mu yoksa tamamen bağımsız bir tür kira akdimi olduğu kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptanıp sonucuna göre hüküm kurmak gerekirken yukarda belirtilen maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı biçimde karar verilemesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
O durumda davalı Ermenek Özkar madencilik Ltd. Şirketi'nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde ilgiliye iadesine, 18.06.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy