(1479 S. K. m. 24, 25) (506 S. K. m. 85)
Dava: Davacı, 7.9.1994 tarihi itibariyle Sosyal Sigortalar Kurumunun isteğe bağlı sigortalısı olduğunun ve Bağ-Kur sigortalısı sayılamayacağının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılar Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Mustafa Koç tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi :
Karar: Dava sonucu itibariyle davacının zorunlu Bağ-Kur sigortalılığının vergi kaydının silindiği 15.2.1994 tarihi itibariyle sona erdiğinin ve 1.3.1994 tarihinde başlayan Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi isteğe bağlı sigortalılığının geçerliliğinin tespitine ilişkindir.
Davanın yasal dayanaklarından bulunan 1479 Sayılı Kanunun 24. maddesi hükmüne göre kendi nam ve hesabına bağımsız çalışanlar anılan Kanun kapsamında zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olup aynı yasanın 25. maddesinin a, ve b bendinde gelir vergisi mükellefi olanların mükellefiyetlerini gerektiren faaliyetlerine son verdikleri, gelir vergisinden muaf olanlar ile vergi kaydı bulunmayanların Esnaf ve Sanatkarlar sicilindeki veya kanunla kurulu meslek kuruluşundaki üye kayıtlarının silindiği tarihten itibaren zorunlu Bağ-Kur sigortalılıklarının sona ereceği öngörülmekte ise de; gelir vergisi, meslek kuruluşu ve esnaf ve sanatkarlar sicili kayıtları sigortalıların gerek kendi nam ve hesabına kazanç temini için bağımsız çalışmalarının varlığı ve başlangıcı gerekse sona erdiği tarih bakımından yasal karine teşkil etmekte olup aksinin taraflarca ispatı mümkündür.
Somut olayda davacı sigortalının 1.11.1983 tarihli vergi kaydına dayalı olarak 3.10.1994 tarihinde 1.11.1983 tarihi itibariyle tescilinden sonra vergi kaydının 31.12.1993 tarihinde, kahvecilikten meslek kuruluşu kaydının 15.7.1987 tarihinde başlayıp 3.1.1990 tarihinde, tuhafiyeci ve manifaturacılıktan meslek kuruluşu kaydının ise 26.9.1977 tarihinde başlayıp 28.6.2000 tarihinde, esnaf ve sanatkarlar sicil kaydının 28.9.1984 tarihinde başlayıp 8.2.1990 tarihinde sona erdiği; 13.12.1995 tarihindeki esnaf sicil kaydı ile 7.9.1994 tarihli emlakçılıktan vergi kaydının dava tarihi itibariyle devam ettiği hususunda taraflar arasında ihtilaf yoktur.
Davacı 1.3.1994 tarihi itibariyle Sosyal Sigortalar Kanununun 85. madde kapsamında isteğe bağlı Sosyal Sigortalar Kurumu üyesidir. İsteğe bağlı Sosyal Sigortalar Kurumu üyeliği devam ederken emlakçılıktan 7.9.1994 tarihinde vergiye 13.2.1995 tarihi itibariyle esnaf ve sanatkarlar siciline kaydedildiği anlaşıldığına göre, davacının isteğe bağlı Sosyal Sigortalar Kurumu üyesi olduğu dönemde kendi nam ve hesabına kazanç temini için fiili çalışmasını sürdürüp sürdürmediği davacının bu konudaki delilleri de ( yazılı - sözlü) sorulmak suretiyle yöntemince ve gereğince araştırılıp irdelenmelidir.
506 Sayılı Kanunun 85. madde kapsamında Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi isteğe bağlı sigortalılık için "herhangi bir Sosyal Güvenlik kuruluşuna tabi olarak çalışmamak" koşul olup yapılan araştırma sonucu davacının kendi nam ve hesabına çalışmasının tespiti halinde davacının Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi isteğe bağlı sigortalılığının bu süre ile sınırlı biçimde geçerli olmadığı kabul edilmelidir.
Mahkemece açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden eksik araştırma inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Sosyal Sigortalar Kurumu ile Bağ-Kur'un bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 19.3.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy