(506 S. K. m. 2, 4, 26) (818 S. K. m. 179) (6762 S. K. m. 451)
Dava: Davacı, iş kazasında malul kalan sigortalı işçi için yapılan harcamalar üzerine uğranılan Kurum zararının rucüen ödetilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteği hüküm altına almıştır.
Hükmün, davalı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Suna Memlük tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: 1- Dava, 19.06.1994 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu sürekli iş göremez duruma giren sigortalıya davacı Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarının, 506 Sayılı Yasanın 26. maddesi kapsamında davalı İ... İnş. Tekstil San. Tic. A. Ş.'nden işveren sıfatıyla rucüen tahsili istemine ilişkindir.
Hükme dayanak kılınan kusur raporunda; zararlandırıcı sigorta olayının meydana gelmesinde, işveren sıfatıyla davalı Anonim Şirket ile davada taraf olmayan N... Yürekli Genel İnş. A. Ş'ne %60, sigortalıya %40 oranında kusur verilmiştir. 506 Sayılı Yasanın 4.maddesi hükmüne göre işveren aynı Yasanın 2.maddesinde belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek ya da tüzel kişiler olup, somut olayda; iş kazasının meydana geldiği tarih itibariyle işyeri işvereninin bir başka anlatımla sigortalıyı çalıştıranın dava dışı N... Yürekli Gen. İnş. A.Ş. olduğu dosya içeriğinde mevcut bilgi ve belgelerden açıkça anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca da, adı geçen; işverenliğe atfedilen %60 kusur payının tamamından su sıfatla sorumludur.
Ne ki, davada husumet işveren sıfatıyla İ... İnş. Tekstil San. Tic. A. Ş.'ne yöneltilmiş olmakla; adı geçen şirketin Kurumun rücu alacağından sorumluluğunun saptanmasında; öncelikle her iki şirket arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin araştırılıp irdelenmesi gerekmektedir.
Bu yönde; N... Yürekli Gen. İnş. A. Ş.'nin sonradan unvan değişikliği ile İ... İnş. Tekstil San. Tic. A.Ş. olması halinde; önceki tüzel kişilik, unvan değişikliği dışında hukuki varlığını devam ettirdiğinden, işverenliğe atfedilen %60 kusur payından davalı İ... A.Ş. şimdiki gibi sorumlu tutulmalıdır.
N... Yürekli Gen. İnş. A. Ş'ne ait işyerinin; iş kazasının vukuundan sonra, Borçlar Kanunu madde 179'da öngörülen yasal koşulları içerecek biçimde tüm hak ve borçları ile birlikte ayrı tüzel kişiliği haiz davalı şirkete devredildiğinin saptanması durumunda ise; davalı İ... A. Ş'nin devralan şirket sıfatıyla; bu devir keyfiyetini alacaklı Sosyal Sigortalar Kurumuna ihbar etmesi ya da gazetelerde ilan etmiş bulunması koşuluyla, Borçlar Kanununun anılan maddesi hükmü kapsamında, Kurumun rücu alacağından sorumlu tutulması gerekecektir.
Bu bağlamda, zararlandırıcı sigorta olayının vukuunda kusuru olup da, işletmeyi sonradan Kurumun rücu alacağına ilişkin borcu da kapsayacak biçimde tüm hak ve borçları ile birlikte 3.kişiye devreden işveren N... Yürekli Gen. İnş. A. Ş.'ninde; yine aynı madde kapsamında devreden şirket olarak, muaccel Kurum alacağı için devir keyfiyetinin ihbar yada ilan tarihinden, sonradan muaccel olacak rücu alacağı içinde muacceliyet tarihinden itibaren 2 yıl müddetle devralan şirketle birlikte müteselsil nitelikteki hukuki sorumluluğu devam edecektir.
Davada taraf olmayan N... Yürekli Gen. İnş. A. Ş'nin Türk Ticaret Kanunu madde 451/2 kapsamında, davalı şirkete devri suretiyle infisah etmesi durumunda ise; katılan Anonim Şirket tüm aktif ve pasifiyle devralan şirkete geçeceğinden giderek infisah eden şirketin malları ve borçları tediye ve temin edilinceye kadar devralan şirketçe idare olunacağından; bu hukuki statüde de davacı İ... A. Ş., devralan şirket sıfatıyla Kurumun rücu alacağından sorumlu olacaktır.
İş kazasının meydana geldiği tarih itibariyle işyeri işvereni olan ve sigorta olayının vukuunda bu sıfatla %60 kusurlu bulunan N... Yürekli Gen. İnş. A. Ş'nin sonradan unvan değişikliğine uğramadığının, adı geçen şirketçe işyerinin Borçlar Kanunu madde 179'da öngörülen koşulları içerecek biçimde tüm hak ve borçları ile birlikte davalı İ... A. Ş'ne devredilmediğinin ya da davalı şirkete devri suretiyle infisah etmediğinin yapılacak araştırma sonucu anlaşılması durumunda ise; Kurumun rücu alacağından sadece davada taraf olmayan N... Yürekli Gn. İnş. A.Ş. sorumlu olacağından, davalı İ... A.Ş. hakkındaki iş bu dava husumetten reddedilmelidir.
3-Kabule göre de; iş kazası sonucu sigortalıda oluşan %38 meslekte kazanma gücü kaybı oranı bakımından gelir bağlama kağıdının bu hususun gerekmesi giderek bu hususun gerek rücu alacağı miktarına (iç tavana) gerekse dış tavana doğrudan etkili bulunması itibariyle iş bu kontrol kaydı sonucu giderek sigortalının kesinleşen sürekli iş göremezlik oranı araştırılıp saptanmalıdır.
Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin eksik araştırma, inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması usule ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı şirketin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 13.06.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy