(506 S. K. m. 79)
Dava: Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 20.08.1977-30.05.1997 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılardan Sosyal Sigortalar Kurumu Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Hatice Kamışlık tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Dava, 20.08.1977-30.05.1997 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak geçen ve bir kısmı SSK'ya bildirilmeyen çalışmaların tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, istek, tanık sözlerine dayanılarak aynen hüküm altına alınmıştır. Ancak, davacı İzmit SSK Müdürlüğüne verdiği 02.09.1997 tarihli dilekçe ile; davalı işverene ait işyerinde 20.08.1977'den bu yana sürekli çalıştığını, işverenin 2 yıl sigortalı gösterdiğini, şikayet yoluyla hizmetlerini dile getirmiştir. Kurum müfettişi şikayet üzerine yaptığı tahkikat sonucu düzenlediği 19.03.1998 tarihli rapor ile; davacının işverene ait Gölcük Fatih Caddesi No:14 adresinde kurulu olan ve 01.11.1992 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alınıp ve 30.04.1997 tarihinde kapatılan Uğur Mobilya işyerine 01.10.1994 tarihinde girdiğini, işverenin; 1996 yılının sonuna kadar davacının çalışmalarını Kuruma bildirdiğini, işyeri kayıtlarının geçerli olduğunu, davacının başkaca bir hakkı varsa, mahkeme kararı ile alması gerektiğini tespit etmiştir.
Mahkemenin getirttiği işverenin bir diğer işyeri dosyasında bulunan 05.10.1995 tarihli Kurum müfettişinin düzenlediği yerel tespit tutanağında; davacının bu işyerine, 01.01.1994 tarihinde girdiğini, öte yandan 18.06.1996 tarihli müfettiş tutanağında ise, işyerine 01.10.1994 tarihinde çalışmaya başladığını söylediği görülmektedir.
Davacının şahsi sicil dosyasında davalı işverene ait 27 Mayıs Caddesi No:8 Gölcük adresindeki Uğur Mobilya işyerine, 20.08.1977 tarihinde işe girdiğini gösteren ve Kuruma 09.02.1978 tarihinde ulaşan işe giriş bildirgesi mevcuttur. Mahkeme bu işyeri ile ilgili hiçbir tahkikat yapmamıştır. Bu işyeri Kurumdan gelen cevabi yazıya göre, 31.12.1983 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamından çıkartılmıştır. Davacı, 1959 doğumludur. Bu işyerinde çalıştığı kabul edilse bile, askerde bulunma olasılığı vardır. Bu konuda da Mahkeme bir araştırma yapmamıştır.
Dinlenen tanıklardan sadece Mesut Kaya bordro tanığıdır. Bu tanığın işverenin Fatih Cad. No:14 Gölcük adresinde kurulu işyerinde, 01.11.1992'den, 1997 yılına kadar çalıştığı anlaşılmaktadır. Ne var ki, bu tanık işyerinin yasa kapsamına alındığı 01.11.1992 tarihinden önce 1986-1997 yılları arasında davacı ile birlikte çalıştığını söylemiştir. Hatta, ( davacının talebini de aşar şekilde ) davacının işyerine 1976 yılında girdiğini, davacıdan öğrendiğini beyan etmiştir. Diğer tanıklar ise, davacı ile birlikte çalışan kayıtlara geçmiş kişiler olmadığı gibi aynı çevrede benzer işi yapan başka işverenlerin çalıştırdığı ve bordrolara geçmiş kimseler de değildir. Bu bakımdan tanık sözleri çalışma olgusu yönünden somut olgulara dayanmamakta, soyut düzeyde kalmaktadır. Bu nedenle, tanık sözlerinin inandırıcı güç ve nitelikte olduğu söylenemez.
Mahkemece yapılacak iş; işverenin 27 Mayıs Cad. No:8 Gölcük adresinde bulunan Uğur Mobilya işyerinin 20.08.1977-31.12.1983 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında bulunduğu gözetilerek ve bu işyerinden davacı adına verilen 20.08.1977 tarihli işe giriş bildirgesi göz önünde tutularak, işyeri dosyası ve kayıtları getirtilmeli, bu işyerinde çalışan bordro tanıkları ve komşu işyeri malik ve çalışanları dinlenmeli, davacının ne zaman askerlik yaptığı belirlenmeli, ayrıca, işverenin Fatih Cad. No:14 adresinde bulunan ve 01.11.1992 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alınan işyerinin Kanun kapsamından ne zaman çıkartıldığı araştırılarak, bu işyerinde çalışan bordro tanıkları Mesut Kaya ve İrfan Çakır dinlenerek 01.11.1992 tarihinden 01.10.1994 tarihine kadar davacının niçin SSK'ya çalışmalarının bildirilmediği sorulmalı ve davacının 05.10.1995-18.06.1996 tarihli müfettiş raporlarında işe başlama tarihine ilişkin olarak imzası ile tevsik ettiği beyanları açıklattırılıp, sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Mahkemece; bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlaşan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 19.01.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy