(4306 S. K. Geç. m. 1) (4481 S. K. m. 9) (Sosyal Sigortalar Kurumu Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m. 16, 17)
Dava: 4306 sayılı eğitime katkı payı alınmasına ilişkin Kanunla 4481 sayılı özel işlem vergisine ilişkin Kanunların yürürlük tarihinden önceki dönemler için istenilen miktar ve taleplerin iptali ile ödemesi yapılan 1.150.000.000 lira alacak tutarının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davacı Avukatınca istenilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 28.12.2004 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü davalı adına Av. Betül Yaşar ile karşı taraf adına Av. Nilgün Sağdıçoğlu geldiler. Duruşmaya başlandı. Hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi Ercan Turan tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
Karar: 4306 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesinin A fıkrasında, eğitime katkı payının sorumlularca beyanname verme süresi içinde ödenme gereği öngörülmüş, keza 4481 sayılı Kanunun 9. maddesi hükmünde de 4306 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesinin A fıkrasında belirtilen işlemler için ödenen eğitime katkı payı tutarı kadar ayrıca özel işlem vergisi ödeneceği ve aynı fıkranın 10,11 ve 12 numaralı bendlerinde yer alan hükümlerin özel işlem vergisi hakkında da uygulanacağının ifade edilmiş olup; işverenlerin Sosyal Sigortalar Kurumu'na verecekleri sigorta prim bildirgeleri nedeniyle eğitime katkı payı ve özel işlem vergisini, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 16 ve 17. maddeleri kapsamında, aylık sigorta prim bildirgeleri için en geç ait olduğu ayı izleyen ayın sonuna kadar, dört aylık sigorta prim bordroları için de ilgili bulunduğu dönemi izleyen ayın sonuna kadar Kurum'a ödeme yükümlülükleri öngörülmüştür. Diğer taraftan, 4306 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesinin A fıkrasının 1. bendinde 01.09.1997 tarihinden başlamak üzere Sosyal Sigortalar Kurumu'na verilen sigorta prim bildirgeleri nedeniyle eğitime katkı payı ödenmesi gereğine yer verilmiştir. Özel işlem vergisi yönünden de bu tarih 01.12.1999 dur. İşverenlerin özel işlem vergisi ve eğitime katkı payını ödeme yükümü; sigorta prim bildirgelerinin işverence Kuruma verildiği ya da bu bildirgelerin Kurumca re'sen düzenlendiği tarihte değil sigorta prim bildirgelerinin Kuruma verilmesi yönünden Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde öngörülen sürede bildirge verilmese dahi kendiliğinden doğmaktadır. Giderek kanunların geriye yürümemesi evrensel nitelikte bir temel hukuk kuralı olup, bu yönde gerek 4306 Sayılı Kanunda gerekse 4481 Sayılı Kanunda geçmişe yönelik olarak uygulanacağına dair bir hüküm de bulunmamaktadır. Bu durumda, sigorta prim bildirgelerinin ilişkin bulunduğu dönem anılan Yasaların yürürlüğe girmesinden önceye ait ise, iş bu sigorta prim bildirgelerinin, yasaların yürürlüğe girmesinden sonra işverence Kuruma verilmiş ya da Kurumca re'sen düzenlenmiş olması durumunda dahi, geçmişe yönelik olarak özel işlem vergisi ya da eğitime katkı payı tahakkuku mümkün değildir.
Ödeme emrine konu 3/1994-4/1999 dönemine ilişkin borç içinde yer alan eğitime katkı payı ve özel işlem vergisine ilişkin kısım yönünden açıklanan hukuksal ilke çerçevesinde yapılacak incelemeyle sonuca varılması gereğinin gözetilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, davacı avukatı yararına takdir edilen 375.000.000 lira duruşma avukatlık parasının davalıya yükletilmesine, 28.12.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy