(1479 S. K. m. 24, 41)
Dava: Davacı, eşi Ramazan Ç.'nin Ekim 2001 ayının primi ile gecikme zamlarının tam olarak tahsil edilmesi nedeniyle ölüm tarihi itibariyle kendisine ve çocuklarına ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.
Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi M. Şahin tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Davacı Melahat Ç. davalı Bağ-Kur aleyhinde açtığı davada; eşinin askerlik borçlanması talebi kabul edilerek eşinin ölüm tarihi olan 06.11.2001 tarihinden itibaren ölüm aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde davacının murisinin askerlik borçlanması yapması halinde dahi 4 yıl 11 ay 10 günlük hizmeti olacağından 1479 sayılı Kanun'un 41. maddesine göre 5 yıllık hizmeti dolmayacağından davanın reddine karar vermiştir.
24.08.2000 tarih 619. sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 1. maddesinde yer alan 1479 sayılı Kanuna göre sigortalılık niteliğini taşıdıkları halde bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar düzenlemesi Anayasa Mahkemesi kararı üzerine 08.08.2001 tarihinde yürürlükten kalkmıştır. 1479 sayılı Kanunun geçici 18. maddesinde yer alan Bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların hak ve mükellefiyetleri 04.10.2000 tarihinden itibaren başlar düzenlemesi ise 24.07.2003 tarih 4956 sayılı Kanun ile getirilmiştir. Murisin zorunlu Sosyal Sigortalar Kurumu Sigortalılığının sona erdiği tarihten sonraki 01.09.1999-06.11.2001 tarihleri arasında Limitet şirket ortağı olarak vergi kaydının olduğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık konusu yoktur. 1479 sayılı Kanunun 24. maddesine göre davacının murisi Limitet şirket ortağı olarak zorunlu Bağ-Kur sigortalısı sayılır. Anılan tarih itibariyle tescilini yaptırmadığında Kurum tarafından resen tescilinin yapılması gerekir. (HGK. nun 03.11.2004 tarih 2004/524-581 sayılı kararı)
Mahkemece yapılacak iş murisin zorunlu Sosyal Sigortalar Kurumu Sigortalılığı ile çakışmayan vergiye kayıtlı olduğu 01.09.1999-06.11.2001 tarihleri arası dönemi zorunlu Bağ-Kur sigortalısı saymak suretiyle Sosyal Sigortalar Kurumunda geçen hizmet süresi ve askerlik borçlanma süresi toplamı dikkate alınarak 1479 sayılı Kanunun 41. maddesine göre ölüm aylığından yararlanma koşullarının (en az 5 tam yıl sigorta primi ödemiş olma koşulunun) oluşup oluşmadığını araştırıp sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece belirtilen bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın yazılı olduğu şekilde yanılgılı değerlendirme sonucu davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 07.03.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy