(506 S. K. m.26) (818 S. K. m.53)
Davacı, iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan peşin değerli gelirler ile yapılan harcama ve ödemeler nedeniyle uğranılan Kurum zararının rücuan ödetilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hükmün, davacı ile davalılardan Zincirlioğlu İnş.Tic. ve San.Ltd.Şti. Avukatı ve Ali Soylu, Metin Soylu, Hasan Soylu tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Hatice Kamışlık tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Dava, 17.10.1993 tarihli iş kazasında vefat eden sigortalı işçi Haydar Çelik'in hak sahiplerine davacı Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarının tahsili istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 26. maddesi olup, anılan madde halefiyet ilkesine dayanır. Bu ilke uyarınca Kurumun rücu alacağının tavanı hak sahiplerinin tazmin sorumlularından isteyebilecekleri maddi tazminat miktarı ile sınırlıdır. Hak sahipleri tarafından davalılar Hasan Soylu, M.Nihat Zincirlioğlu, Zincirlioğlu İnş.Tic. ve San.Ltd.Şti. ve Öztüre Kireç San.A.Ş. aleyhine açılan ve kesinleşen İzmir 4. İş Mahkemesinin 1999/1266 Esas 2000/105 Karar sayılı tazminat dosyasında Zincirlioğlu İnş.Tic. ve San.Ltd.Şti. %70, Hasan Soylu işçileri Ali Soylu %20, Metin Soylu %10 oranında kusurlu bulunarak, toplam %100 kusur üzerinden maddi tazminat hesabı yapılarak Öztüre Kireç San.A.Ş., Hasan Soylu ve Zincirlioğlu İnş.Tic.Ltd.Şti'nin sorumluluğuna, ölü M.Nihat Zincirlioğlu hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir. İş bu rücu dosyasında ise hak sahipliği dosyasında alınan kusur ve hesap raporları hükme esas alınarak davalılar Zincirlioğlu Şti., Hasan Soylu, Ali Soylu ve Metin Soylu'nun rücu alacağından sorumlu olduğuna karar verilerek diğer davalılar hakkındaki dava reddedilmiştir. Halefiyet ilkesi gereğince tazminat dosyasında taraf olanlar yönünden o dosyada kesinleşen kusur oranları ile maddi tazminat miktarları bağlayıcı ise de, tazminat dosyasında taraf olmayan davalılar yönünden kusur ve hesap raporlarının bağlayıcılığından söz edilemez. Ayrıca zararlandırıcı olay neticesinde Kınık Asliye Ceza Mahkemesinde açılan ve kesinleşen 1993/114 Esas-1996/1 Karar sayılı dosyada davalılar Ali Soylu 3/8, Metin Soylu 2/8, M.Nihat Zincirlioğlu 1/8, İlhan Başeğmez 2/8 oranında kusurlu bulunarak cezalandırılmalarına karar verilmiştir. Borçlar Kanununun 53. maddesi uyarınca hukuk hakimi ceza kararındaki kusur oranlarıyla bağlı değilse de, maddi olgularla bağlıdır. Ceza davasında mahkum olan İlhan Başeğmez'in rücu alacağından sorumlu olması gerektiği dikkate alınmaksızın hakkındaki davanın reddine karar verilmesi isabetsizdir.
Hal böyle olunca mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilerek işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda uzman bilirkişilerden tarafların kusur oran ve aidiyetleri konusunda kusur raporu alınarak ve hak sahipliği dosyasında taraf olmayan davalılar yönünden tavan hesabı yaptırılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 19.04.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy