(1479 S. K. m. 63) (2918 S. K. m. 3)
Dava : Davacı, trafik kazası sonucu geçici işgöremezlik durumuna giren sigortalıya yapılan harcama ve ödemeler nedeniyle uğranılan Kurum zararının rücuan ödetilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteği hüküm altına almıştır.
Hükmün, davalılardan Mustafa K. Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Özlem Hatiboğlu tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Dava, trafik kazasında yaralanan sigortalıya Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarının 1479 sayılı Kanunun 63. maddesi uyarınca kusurlu sürücü, araç maliki ve aracı sigortalayan şirketten müşterek ve müteselsilen tahsiline ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davalı Mustafa K. yönünden, mahkemece araç maliki sıfatı ile hakkındaki davanın kabulüne karar verilmiş ise de; Resmi Gazete'nin 13 Kasım 2002 tarih ve 24935 sayısında yayımlanan karar ile; 1479 sayılı Kanunun 63. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ".... araç sahiplerine...." ibaresinin Anayasa Mahkemesinin 27.3.2002 tarih 2001/343 Esas - 2002/41 sayılı Kararı ile Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermesi karşısında Kanunun 63. maddesindeki şartların gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması gerekir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı karşısında araç maliki Mustafa K., işleten sıfatı yoksa sorumlu tutulamayacak, aynı zamanda işleten ise sorumlu tutulacaktır. Burada değerlendirilmesi gereken husus davalı Mustafa K.'nun işleten sıfatı ile sorumlu olup olamayacağına ilişkindir. Trafik sicilinde adına kayıtlı bulunan kişi aracı kendi hesabına ve kendisine ait olmak üzere kullanıyor ve araçtan çıkar sağlıyor ise karşılığında hem şekli hem de maddi anlamda işletenlik sıfatı birleşmiş olur. 2918 sayılı Yasanın 3. maddesinde araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatı ile sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin olan kişinin işleten olduğu ancak ilgilisi tarafından başka bir kişinin aracı, kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufta bulunduğu ispat edilirse bu kişinin işleten sayılacağı hükme bağlanmıştır. Somut olayda kazaya karışan otomobilin maliki Mustafa K.'nun aracı sürücü Rıfat Ş.'e ne şekilde verdiği araştırılıp, Mustafa K. yönünden işletenlik kavramının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak, araç maliki işleten değilse sırf araç maliki sıfatı ile sorumlu tutulamayacağı hukuksal gerçeği karşısında eksik araştırma, inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile davalı Mustafa K.'nun sorumluluğuna karar verilmiş bulunması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Mustafa K.'nun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 15.6.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy