(506 S. K. m. 79, 80, 130) (1086 S. K. m. 438) (818 S. K. m. 125, 132) (6183 S. K. m. 102)
Dava: Davacı, davalı Kurum tarafından tahakkuk ettirilen 5.049.331.616 TL. prim alacağı ve gecikme zammının iptali ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği biçimde isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Mustafa Arınmış tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle hükmün dayandığı gerektirici nedenlere ve özellikle, davacı; 4792 s. Yasanın 3917 s. Kanunla değişik 6. maddesi kapsamında, sigorta müfettişi raporuna dayanılarak Kurum tarafından re'sen tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammından dolayı borçlu olmadığının tespiti ve ölçümleme işleminin iptalini istemiş olmasına göre; gerek 4958 s. Kanun ile yapılan kanuni düzenlemeyle Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığına, işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarını saptama yetkisinin tanınmış olması, gerekse aynı Yasayla bu konuda, 506 s. Kanunun 79. ve 130. maddelerine yeni fıkralar eklenmesi göz önünde bulundurularak Kurumun eksik işçilik miktarını belirleme yetkisi olduğunun kabul edilmesi gerekmesine karşın, Mahkemece Kurum müfettişlerinin işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarını saptama yetkisinin olmaması gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma sebebi ise de; Hüküm sonucu, esas bakımından usul ve yasaya uygun olup, gösterilen gerekçe doğru olmadığından ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasanın 438/son maddesi gereğince bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; Gerekçenin silinerek yerine 506 S. Yasanın 80 inci maddesinde 3917 s. Kanunla yapılan değişiklik uyarınca, Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve sair alacaklarının tahsilinde 6183 S. Yasa hükümlerinin uygulanması gerekir. 3917 S. Kanunla yapılan bu değişiklik aynı Yasanın 8. maddesi hükmüne göre 08.12.1993 gününde yürürlüğe girmiştir. Bu halde zaman aşımı süresi bakımından; 3917 S. Yasanın yürürlüğe girdiği 08.12.1993 gününden önceye ait prim ve gecikme zamları yönünden, Sosyal Sigortalar Kurumunun alacak hakkı, Borçlar Yasası madde 125'de ön görülen 10 senelik zaman aşımı süresine tabidir. Giderek zamanaşımının başlangıç tarihi ise yine Borçlar Yasasının 128. maddesi gereğince alacağın muaccel olduğu tarihtir ve zamanaşımının kesilmesi ve durdurulmasına ait Borçlar Yasasının 132 ve ardından gelen maddeleri de burada aynen geçerlidir. 3917 S. Yasanın yürürlüğe girdiği 08.12.1993 tarihi ve bundan sonraya ait prim ve gecikme zamları yönünden ise 6183 S. Yasanın zamanaşımına ait 102. madde ve ardından gelen maddeleri geçerlidir. Bu yönde, 102. madde hükmüne göre; zaman aşımı süresi 5 yıl olup, zaman aşımı süresinin başlangıcı ise, alacağın vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden yılbaşıdır. Dava konusu olayda; yukarda öngörülen esaslar çerçevesinde ödeme emrine konu primler 3917 S. Yasanın yürürlüğe girdiği 08.12.1993 gününden sonraki döneme ait olup, 6183 S. Yasanın 102. maddesi ve devamındaki hükümler uygulanacaktır. Bu yönde, 102. madde hükmüne göre zaman aşımı süresi 5 yıl olup zaman aşımı süresinin başlangıcı ise alacağın vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden yılbaşıdır. Hal böyle olunca da, asgari işçilik değerlendirmesi sonucu saptanan eksik işçilik miktarına ait olarak Kurumca re'sen tahakkuk ettirilen primini eksik işçilik miktarının hangi aya olduğunun belirlenememesi sebebiyle ihale konusu işin son ayı olan 1997 yılının Aralık ayına mal edilmesi itibariyle yukarda öngörülen esaslar çerçevesinde yapılacak irdeleme sonucunda dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığı anlaşıldığına göre davanın kabulüne karar verilmiştir, yazılmasına ve yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün gerekçesinin değiştirilerek ONANMASINA, 06.06.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy