(506 S. K. m. 75)
Dava: Davalı Kurum kararının iptali ile prim ve gecikme zammı borcu olmadığının tespiti davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davacı Avukatınca istenilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 24.05.2005 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü davacı adına Av. S. T. ile karşı taraf adına Av. Y. G. geldiler. Duruşmaya başlandı. Hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi Ercan Turan tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Davacının, T. Cam San. A.Ş.'nden aldığı, 01.8.2000-31.12.2001 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan cam kırığı yıkama ve tasnif işinde çalıştırdığı işçilerin sigorta primlerini de, Kurum'da kerestecilik faaliyeti nedeniyle kayıtlı bulunan işyeri dosyası üzerinden bildirmesi nedeniyle yapılan inceleme sonucu düzenlenen 31.01.2003 tarihli müfettiş raporu doğrultusunda, 1005300 sicil numaralı cam kırığı temizleme konusunda ayrı bir işyeri tescili yapılıp, kerestecilik işyerinden aktarılan bayan işçilere ait işçilik bildirimi sonrasında, bu iş için alınan hakediş toplamı üzerinden, % 40 işçilik oranı gözetilerek yapılan ölçümlemeye göre, bildirilmesi gereken işçiliğin 53.219.752.000 TL eksik olduğuna ilişkin tespitle 18.094.715.680 TL prim ile bu miktara ilişkin gecikme zammı tahsiline yönelik işlemin iptali, borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin davanın yargılaması sonucunda, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı, insan işçiliğinin ikinci planda kaldığı, iş araçları kullanımının ağırlıklı olduğu bir çalışma yapıldığını, yeni tescil edilen işyeri dosyasına yalnız kadın işçilere ait işçiliklerin aktarıldığını, iş makinelerini kullanan erkek işçilerin gözetilmediğini, işçilik oranlarına ilişkin genelgede cam temizleme ve tasnifi işinin bulunmayışı nedeniyle hamaliye, tahmil ve tahliye konusundaki en yüksek işçilik oranının esas alındığını belirterek itiraz ileri sürmüş; bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 17.9.2004 tarihli rapor içeriğinde ise, işçilik oranının % 20,2 olarak uygulanması gereğine değinilip, 5.251.899.760 TL ek prim tahakkuku yoluna gidilebileceği belirtilmiş, mahkemece davanın tümden reddine karar verilmiştir.
İşverenin Kuruma, emsaline, yapılan işin nitelik, kapsam ve kapasitesine göre işin yürütülmesi için gerekli olan sigortalı sayısının, çalışma süresinin veya prime esas kazanç tutarının altında bildirimde bulunduğunun Kurumca saptanması halinde, işin yürütülmesi için gerekli olan asgari işçilik miktarı, yapılan işin niteliği, bünyesinde kullanılan teknoloji, iş yerinin büyüklüğü, benzer işletmelerde çalıştırılan işçi sayısı, ilgili meslek veya kamu kuruluşlarının görüşü gibi unsurları dikkate alarak sigorta müfettişi tarafından tespit edilmesine olanak bulunduğu yönündeki mahkeme yaklaşımı yerinde olmakla birlikte; konuya ilişkin tüm bilgiler, davacının itirazları ve dayanağı belgeler, Kurum tarafından aktarılan işçilik dışında aktarılması gereken işçilik bulunup bulunmadığı, yapılan iş nedeniyle uygulanan işçilik oranının işe uygunluğu konularında yukarıda sıralanan ilkeler ışığında inceleme yapılması gereği üzerinde durulmadığı gibi; dosya içeriğindeki bilirkişi raporundaki tespitler ve varılan sonucun dahi, herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin değerlendirme dışı bırakılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, Davacı Avukatı yararına takdir edilen 400.00.- YTL duruşma avukatlık parasının davalıya yükletilmesine, temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 24.05.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy