(506 S. K. m. 79)
Dava: Davacı, davalı apartmanda 01.04.1984-01.12.1984 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığının tespiti ile 31.01.2003 günlü emeklilik dilekçesinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği biçimde isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı Sosyal Sigortalar Kurumu Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Nesrin Şengün tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davacı, davalı apartman maliklerinin oturduğu apartmanda 01.04.1984'den itibaren sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiş, daha sonra ıslah dilekçesi ile 01.04.1984-01.12.1984 tarihleri arasında asgari ücretle çalışmış olduğunun tespitine karar verilmesini dava etmiş, mahkemece dava konusu işyerine komşu işyeri çalışanı olduğu ve yine komşu apartman sakini olduğu anlaşılan iki tanık beyanına dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davanın kanuni dayanağı 506 s. yasanın 79. maddesi olup bu tür davaların kamu düzenine ait bulunmaları, sigortalılığın zorunlu, kişiye bağlı ve devredilemez bir hak olması sebebiyle özel bir duyarlılıkla araştırma yapılarak deliller resen toplanmalıdır. Davacı hizmet akdi ile çalıştığını iddia etmektedir. Hizmet akdinin unsurları zaman ve bağımlılıktır, somut olayda davacının çalışmasının niteliğine ait olarak mahkemece yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.
Bu halde yapılacak iş; tespite konu çalışmalara ait olarak davalı apartmana ilişkin yönetim kurulu karar defteri incelenerek davacı ile ilgili olarak alınmış kararlar olup olmadığı, -varsa- işveren nezdinde ki ücret ödemelerine ait ücret bordroları veya makbuzlar getirtilmeli; işbu belgelerden sigortalının imzasını içerenler yönünden imzanın kendisine aidiyeti sigortalı tarafından kabul edilenler ile inkar edilip de aidiyeti ehil bilirkişi incelemesiyle saptananlardan yine sigortalıca hata-hile-ikrah durumu iddia ve ispat edilemeyenler bakımından, işbu yazılı belgelerin aksi eşdeğerde delillerle kanıtlanmalı; yukarda öngörülen nitelikte yazılı belge ibraz olunmayan çalışma süreleri yönünden ise, o dönemde davalı işyerine komşu işyerlerinde çalışanların -çalışmaları kayıtlarla belgelenerek-, işyerinin ihtiyaçlarının karşılandığı bakkal veya market çalışanlarının somut bilgi ve görgülerine başvurulmalı, davalının aynı apartmanda dairesinin bulunup bulunmadığı tapu sicil müdürlüğünden sorulmalı, zabıta marifetiyle davacının ekonomik ve sosyal durumu araştırılmalı ve böylece bu konuda yeterli ve gerekli bütün soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.
Mahkemece açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
O durumda davalı Sosyal Sigortalar Kurumunun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, 12.09.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy