(2926 S. K. m. 23)
Dava: Davacılar, murisleri V. Durak'ın 1997 yılından itibaren tütün yetiştiricisi olarak Bağ-Kur sigortalısı olarak tespiti ile kendilerine ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemişlerdir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi H. Kamışlık tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Dava neticesi itibariyle, murisin 01.01.1997 tarihinden itibaren zorunlu SSK hizmeti ile çakışan süreler dışında kalan sürelerde Tarım Bağ-kur sigortalısı sayılarak, davacı hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti talebine ilişkindir.
Murisin tekele teslim ettiği tütün nedeniyle, tekelce ürün bedellerinden ilk prim tevkifatı 27.04.1998 tarihinde yapılmış olup; tevkifatı takip eden aybaşı olan 01.05.1998 tarihinden itibaren 2926 Sayılı Yasa uyarınca Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğu kabul edilmesi gerekirken 01.01.1997 tarihinden itibaren sigortalılığın kabul edilmiş olması isabetsizdir.
Ayrıca kabule göre de; davacıların 01.01.1997-01.05.1998 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur süresine ait prim borçlarının ödenmesi halinde ölüm aylığı bağlanması yönünde karar verilmiştir. Şarta bağlı, geleceğe yönelik olarak karar verilemez. Ancak; usul ekonomisi yönünden, yargılamanın devamı sırasında davacılara prim borçlarını ödemesi için mehil verilerek, ödemesi halinde ise borcun ödendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren ölüm aylığına hak kazandığının tespitine karar verilebilir.
Diğer taraftan somut olayda; 22.09.2001 tarihinde vefat eden sigortalının ölüm tarihi itibariyle zorunlu SSK hizmetleri ile çakışan süreler dışında kalan ve primleri ödenen 3 yıl, 4 günlük Tarım Bağ-kur sigortalılık süresinin bulunduğu, 2926 Sayılı Kanunun 23. maddesinde öngörülen ölüm aylığından yararlanabilmek için gerekli bulunan üç yıllık sigortalılık süresini beş yıla çıkaran 619 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin, Anayasa Mahkemesinin 26.10.2000 gün ve 2000/61-34 Sayılı kararı ile iptal edilmiş ve iptal kararının 08.08.2001 tarihinde yürürlüğe girmesine, yeni düzenlemenin 24.07.2003 tarih ve 4956 Sayılı Yasa ile yapılmasına, yasal boşluk olduğu dönemde ölen sigortalının hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanması konusunda 4721 Sayılı Medeni Kanunun 1.Maddesinde Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hakim, örf ve adet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir. hükmü dikkate alındığında, davacılara ölüm tarihini takip eden aybaşı olan 01.10.2001 tarihinden itibaren ölüm aylığına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Bağ-Kur vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 10.10.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy