(506 S. K. m. 79, 10)
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 27.01.1981-23.03.2001 tarihleri arasında geçen çalışma sürelerinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılardan Sosyal Sigortalar Kurumu Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi M. Şahin tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davacı, davalılardan işveren S.H'ya ait işyerinde 27.01.1981-23.03.2001 tarihleri arasında geçen çalışmalarının Kuruma bildirilmediğini, bu işyerinde geçen çalışmasının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Bu tür hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi icabettiği, Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihatları gereğidir.
Mahkeme, işverenin kabulü, 3 tanık beyanı ve bilirkişi raporuna dayanarak, davacının 01.01.1985-31.12.2000 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar vermiştir. Ancak, mahkemenin kabulü yeterli araştırma ve incelemeye dayanmamaktadır. Zira davalı işveren davacının eniştesidir. Bu yakınlığın doğal sonucu olarak da uzun yıllar davacıyı sosyal güvenlikten yoksun bırakması düşünülemez. Ayrıca, davacının 20 yılı aşkın bir süre içerisinde kendisinin eşinin, çocuğunun Sosyal Sigortalar Kurumu Hastanelerinde tedavi görmek, ilaç almak için işverenden vizite kağıdı isteyip istemediği konusunda, mahkeme bir inceleme yapmamıştır. Yine, işyerinin 21.04.1998, 11.09.1995 tarihinde Kurum müfettişi tarafından yapılan teftişlerde davacının ismi bulunmamaktadır. İlk müfettiş raporunda 4, ikincisinde, 5 sigortalının sigortasız çalıştırıldığı tespit edilmiştir. İşyerinde çorap imalatı yapıldığı 9-10 civarında sigortalı çalıştırıldığı anlaşılmaktadır. Davacının, işyerinin dış işlerinde mal satımı, mal alımı gibi işlerde görevlendirildiği tanıklarca ifade edilmiştir. Bu durumda, işyeri kayıtlan incelenerek davacının yıllar itibariyle hangi belgeleri tanzim ettiği, bu belgelerdeki imza örnekleri incelenmeli; ayrıca, hangi işyerlerine mal teslim ettiği sorulmalı ve o işyerleri işverenleri tanık olarak dinlenmeli, varsa, belgelerdeki davacı imzalan saptanmalı ve tescilsiz çalıştırılan tanıklar dinlenerek niçin kendilerinin ve davacının Kuruma bildirilmediği sorulmalı ve davacının çalışması hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespit edilmelidir. Gerekirse işyerine komşu ve yakın işyerleri işverenleri ve çalışanları dahi dinlenerek bir sonuca varılıp karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 24.10.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy