(506 S. K. m. 3, 63, 64, 78, 84)
Dava: Davacı, malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primleri ile askerlik borçlanma bedeli olarak yapılan kesintilerin iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi A. Barutçu tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Sosyal Sigortalar Kurumunun sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Dava, hukuki nitelikçe; 01.01.1990 tarihinde 1479 sayılı Kanuna göre, Bağ-Kur'ca yaşlılık aylığı bağlanmasından sonra Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi olarak çalışan davacının, bu hizmet süresine ilişkin olarak davalı Sosyal Sigortalar Kurumuna ödediği sigorta primleri ile aynı Kuruma yaptığı askerlik borçlanması nedeniyle ödediği borçlanma bedelinin Sosyal Sigortalar Kurumundan tahsili istemine ilişkindir.
Davanın yasal dayanaklarından olan ve yersiz olarak alınan primlerin geri verilmesi başlığını taşıyan 506 sayılı Kanunun 84. maddesi hükmüne göre, yanlış ve yersiz alınmış olduğu anlaşılan primler, alındıkları tarihlerden on yıl geçmemişse, hisseleri oranında işverenlere ve sigortalılara iade edilir.
Diğer taraftan, aynı Kanunun 3/II-C maddesi hükmüne göre de; Kanunla kurulu Sosyal Güvenlik Kurumlarından malullük veya emekli aylığı almakta iken bu Kanuna tabi bir işte çalışanların, 78. maddeye göre tespit edilen prime esas kazançları üzerinden 63. madde hükmü çevresinde Sosyal Güvenlik Destek Primi kesilecektir.
Dava konusu somut olayda; 01.10.1972 ile 06.12.1989 tarihleri arasındaki Bağ-Kur'a tabi sigortalı hizmetleri üzerinden 1479 sayılı Kanuna göre Bağ-Kur'ca yaşlılık aylığı bağlanan davacı; Bağ-Kur'dan yaşlılık aylığı almakta iken 01.11.1990-01.04.2000 tarihleri arasında Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi olarak çalışmış ve davacıdan tüm sigorta kolları üzerinden prim tahsil edilmiştir.
Hal böyle olunca da; Bağ-Kur'dan yaşlılık aylığı almakta iken 506 sayılı Kanun kapsamında hizmet akdi ile çalışan davacı; 78. maddeye göre tespit edilen kazancı üzerinden sadece, 63. madde hükmünde öngörülen Sosyal güvenlik Destek Primini ödemekle yükümlü olup, 01.11.1990-01.04.2000 tarihleri arasındaki iş bu sigortalılık süresi bakımından Sosyal Sigortalar Kurumuna tüm sigorta kolları üzerinden prim ödemesinde bulunması karşısında; Sosyal güvenlik Destek Primi kesintisini aşan prim ödemeleri, 506 sayılı Kanunun 84. maddesi hükmünde öngörülen, yanlış ve yersiz olarak alınmış olduğu anlaşılan primler kapsamında olmakla, sigortalı hissesine düşen primlerin; 10 yıllık zaman aşımı süresinin geçmemiş bulunması gereği de gözetilmek suretiyle Sosyal Sigortalar Kurumunca davacı pasif sigortalıya iadesi gerekmektedir.
Bu yönde; 506 sayılı Kanunun 3/II-C maddesi hükmüne göre, Sosyal Güvenlik Destek Primine tabi sigortalı hizmet sürelerine ilişkin primlerin iadesinde; aynı Kanunun toptan ödemeye ait yasal düzenlemeyi içeren 64. maddesinin uygulanabilirliğinden söz edilmesi de mümkün değildir.
Mahkemece; açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 24.11.2005 günüde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy