(506 S. K. Geç. m. 80, Ek m. 10)
Dava: Davacı, askerlik süresi, aktif sigortalılığı ve isteğe bağlı sigortalılık dönemleri dışlanmak suretiyle 4056 sayılı yasa uyarınca 21.07.1977 - 21.12.1994 tarihleri arasındaki süreyi borçlanmasının ve başvuru tarihi olan 20.03.1995 tarihindeki prime esas alt kazanç üzerinden prim ödemesinin geçerli olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraflar Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Y. S. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi gerekir.
2- Davalı kurum vekilinin temyiz istemine gelince;
Dava, davacının askerlik süresi, aktif ve isteğe bağlı sigortalılık süreleri dışlanmak suretiyle 4056 sayılı yasa uyarınca 21.07.1977 - 31.12.1994 dönemindeki süreyi borçlanmasının geçerliliği ile başvuru tarihi olan 20.03.1995 tarihinde geçerli olan prime esas asgari kazanca göre tahakkuk ettirilecek miktar üzerinden borçlandırılması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme, yazılı şekilde davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermiştir.
Davanın yasal dayanağı 08.12.1994 tarih ve 4056 Sayılı Yasanın birinci maddesiyle Sosyal Sigortalar Kanununa eklenen Geçici 80. maddesidir. Bu madde ile sanatçılara borçlanma olanağı tanınmıştır. Anılan maddenin birinci fıkrası hükmüne göre, 506 Sayılı Kanunun Ek 10. maddesi kapsamına giren sanatçılar borçlanma isteminde bulunabileceklerdir.
Bilindiği gibi sanatçılar, 29.06.1978 tarih ve 2167 Sayılı Kanunun 14. maddesiyle Sosyal Sigortalar Kanununa eklenen Ek birinci madde ile zorunlu Sosyal Sigortalar Kanunu kapsamına alınmışlardır. Ek birinci madde 3520 Sayılı Yasa ile sonradan Ek madde 10 olarak numaralandırılmış bulunmaktadır.
Mahkemenin, kararına dayanak yaptığı sanatçı borçlanmasının geçerliliğine ilişkin deliller hüküm vermeye elverişli değildir.
Davanın yasal dayanaklarından bulunan Geçici 80. madde hükmüne göre aynı kanunun Ek 10. maddesi kapsamına giren sanatçıların; bu nitelikteki çalışma sürelerini borçlanabilmeleri için öncelikle ilgili birlik, sendika, demek, sanatsal vakıf kuruluşları veya kamu kuruluşlarınca usulüne uygun biçimde düzenlenip Kültür Bakanlığınca onaylanmış borçlanma belgeleri ile 4056 Sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 01.01.1995 tarihinden itibaren 1 yıl içinde Sosyal Sigortalar Kurumuna başvurmaları gerekmektedir.
Öte yandan, borçlanmak isteyen sanatçının çalışmalarını kanıtlaması gerektiği açık-seçiktir. Geçici 80. maddede kimlerin borçlanma belgesi verebileceği belirtilmiştir. Kural olarak ilgili işveren veya kuruluşların vermiş oldukları belgeler, borçlanma isteminde bulunan sanatçının belgede gösterilen çalışma süresi kadar çalıştığının yasal kanıtıdır. Bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirmesi bakımından özel bir itina ve duyarlılıkla araştırılıp incelenmesi gerektiği Dairemizin yerleşmiş görüşlerindendir. Kuşkulu hallerde, mahkemenin çalışmanın gerçek olup olmadığını ve süresini, titizlikle araştırıp incelemesi gerekir.
Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; davacı N. G.'nin 25.12.1981 ve 07.03.1995 tarihlerinde 2 tane işe giriş bildirgesi mevcut olup, Kuruma kısım kısım bildirilmiş toplam 91 gün çalışmaları vardır. SSK'ya tabi isteğe bağlı sigortalılığının başlangıç tarihi ise 01.03.1999'dur.
Davacı borçlanma belgesini düzenleyen Müzik-Der (Müzik, Sahne ve Gösteri Sanatçıları Derneği)'e 11.11.1994 tarihinde üye olmuştur. Davacının bu tarihten önceki döneme ilişkin çalışma iddiasını yazılı nitelikteki delillere dayandırmaması karşısında, çalışma olgusunun varlığı yönünden adı geçen derneğin üyelikten önceki tarihe dair düzenlediği 20.03.1995 tarihli borçlanma belgesine dayanılamayacağı açıktır. Gerçekten bu derneğin, davacı tarafça yeterli belgeyle ispat edilmeyen demek üyeliğinden önceki talep döneminde, davacının müzik çalışması yapıp yapmadığını bilmesi esasen mümkün değildir.
Hal böyle olunca, yapılan açıklamalar çevresinde talep konusu dönemde davacının müzik ile ilgili sanat çalışması yaptığına ilişkin hüküm vermeye elverişli nitelikte delillerin varlığı yöntemince araştırılmalı ve sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.
Diğer taraftan, mahkemece, anılan geçici 80. madde hükmüne göre; borç ödeme tarihindeki prime esas asgari günlük kazanç üzerinden borçlanmanın kabulüne karar verilmelidir.
Açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden eksik araştırma, inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 22.03.2007 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy