(1479 S. K. m. 24, 25, 26, Ek Geç. m. 18)
Dava: Davacı, 23.08.1984 - 04.10.2000 tarihleri arasında Bağ-Kur esnaf sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği biçimde isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Şerafettin Özyürür tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: Dava konusu somut olayda; davacıya ilişkin kurum dosyasındaki, kuruma intikal tarihleri anlaşılamayan ancak imza tarihleri itibarıyla 20.03.2006 günlü sigortalılık belgesi ile 04.04.2006 günlü giriş bildirgesine göre davacının kahvehane işletmeciliğinden dolayı vergi kaydına dayalı olarak 04.10.2000 tarihi itibarıyla 1479 S. Kanun kapsamında tescilinin yapıldığı, tescile esas vergi kaydının 23.08.1984-devam şeklinde, Esnaf ve Sanatkarlar Odası kaydının 27.09.1984-devam şeklinde, Sicil Memurluğu kaydının ise 28.02.1984-devam biçiminde olduğu; işbu dava ile davacı, söz konusu vergi kaydına dayalı olarak 23.08.1984-04.10.2000 tarihleri arasında 1479 s. kanun kapsamında Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemiş olup, mahkemece vergi ve meslek kuruluş kayıtları ile Medeni Yasa 2.Maddesi nazara alınarak davanın kabulüne karar verilmiş ise de, mahkemece yapılan araştırma hüküm kurmağa elverişli değildir.
1479 S. Yasa, zorunlu sigortalılık şemsiyesi altında en son alınan Esnaf ve Sanatkarlar ve sair bağımsız çalışanlara kanunda yazılı sosyal güvenlik hükümlerini uygulama amacını taşımakta olup, aynı kanunun 24/1-a ve 25. maddelerinde Bağ-Kur sigortalılığının, gelir vergisi mükellefiyetinin başladığı gün esas alınarak belirlenmesi ölçütünü getirirken; 26. madde ile de sigortalı olma hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemeyeceği ve kaçınılamayacağını, ayrıca, bu yasaya göre sigortalı sayılanların, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren üç ay içerisinde kuruma başvurarak kayıt ve tescil yaptırmalarının zorunlu olduğunu aksi halde kurum tarafından resen tescil işleminin yapılacağını hükme bağlamıştır.
Buna karşın, 1479 S. Yasada sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin belli tarihlerden başlatılmasını zorunlu kılan düzenlemelere bakıldığında ise; gerek 1479 S. Kanunun ek geçici 13. maddesi, gerek bilahare Anayasa mahkemesince bütün maddeleriyle iptal edilen 619 s. KHK ve gerekse 02.08.2003 gününde yürürlüğe giren 4956 s. kanun ile eklenen 1479 s. kanunun geçici 18. maddesi ile getirilen düzenlemelerde ortak nokta, tescilin belirtilen tarihlerden sonra yapılmasına karşın kanunda tanınan süreler içerisinde borçlanma hakkının kullanılabilecek olmasıdır.1479 s. kanunun geçici 18. maddesi hükmünde belirtilen şartları yerine getiren kişiler, maddede belirtilen sürelere ait prim tutarlarını ödeyerek o döneme ait süreleri sigortalı saydırabileceklerdir. Bu düzenleme ile borçlanma hakkı, 04.10.2000 gününden sonra zorunlu sigortalı olarak Bağ-Kur'a tescil edilmiş olanlardan, daha önce vergi kaydı bulunanlara tanınmıştır. Yine aynı maddede sigortalılık hak ve yükümlülüklerinin başlaması için ön görülen tarihlerden itibaren, borçlanma hakkı belirtilen bu süreler dahilinde kullanılmalıdır. Bu süreler içerisinde borçlanma hakkının kullanılmaması halinde ise, sonrasında Bağ-Kur sigortalılığının tespitine olanak bulunmamaktadır.
Bu bilgiler ışığı altında, davanın kanuni dayanağı 4956 S. Kanun ile 1479 S. Kanuna eklenen geçici 18. madde olup; bu maddeden istifade edebilmek için, sigortalının 4956 s. kanun ile eklenen geçici 18. maddesi kapsamında 02.08.2003 gününden başlayarak altı (6) aylık süre içinde (02.02.2004 gününe kadar) vergiye kayıtlı edilen süre için borçlanma istemi olup olmadığı araştırılıp sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, bu konuda araştırma yapmaksızın yazılı gerekçe ile davanın kabulü usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, 25.01.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy