(506 S. K. m. 62, 98, Ek. m. 38) (5510 S. K. m. 106)
Dava: Davacı, 01.01.2000 - 31.05.2002 tarihleri arasında TÜFE artış oranlarının her ayın 1. gününden itibaren yaşlılık aylıklarına yansıtılması gerektiğinin tespitine ve eksik yapılan ödemelere ilişkin olarak fazla hakkını saklı tutarak 50,00.-TL'nin ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamda belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.
Hükmün, taraf avukatlarınca temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi M.A. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, temyizde hukuki yararı olmayan davalı kurum avukatının temyiz itirazlarının REDDİNE,
2-) Davacı avukatının temyiz itirazlarına gelince;
Davanın yasal dayanaklarından olan 506 Sayılı Yasanın, 17.04.2008 tarihli 5754 Sayılı Yasanın 64. maddesi ile değişikliğe uğrayan ve 2008 yılı Ekim ayı başında yürürlüğe giren 5510 Sayılı Yasanın 106/1. maddesiyle mülga 98. maddesi hükmüyle sigortalı veya hak sahiplerine bağlanacak gelir ve aylıkların ödeme tarihlerini belirlemeye yetkili kılınan Bakanlar Kurulu'nun, bu yetkiye dayanarak çıkardığı ve 05.03.1999 gün ve 23630 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 19.02.1999 gün ve 99/12473 sayılı kararname eki kararda; Mart/1999 ödeme döneminden başlayarak, gelir ve aylıkların tahsis numarasının son rakamına göre her ayın 19, 21, 22, 23. gününde birer aylık dönemlerde ve peşin ödeneceği hükme bağlanmış olmasına karşın; 506 Sayılı Yasanın aylığın başlangıcını belirleyen (yukarıda açıklanan yasa maddesiyle) mülga 62. maddesindeki .. ay başından başlayarak yaşlılık aylığı bağlanır hükmündeki aybaşı kavramının ödemelerde kolaylık sağlaması için idari nedenlerle belirlenen aylık ödeme tarihini değil, takvim ayı başını ifade ettiği ve normlar hiyerarşisi göz önünde tutulduğunda, aynı yasanın (yukarıda açıklanan yasa maddesiyle) mülga Ek-38. maddesinde belirtilen, Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan bir önceki aya ait TÜFE artış oranı gözetilerek aylıkların tespitinde de, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen ödeme tarihleri yerine, ayın birinci takvim gününün esas alınması, yasa ve konuya ilişkin yerleşik içtihatların gereğidir.
4447 Sayılı Yasa uyarınca 01.01.2000 tarihinde yürürlüğe giren Ek-38. maddedeki düzenlemenin 4759 Sayılı Yasanın 2. maddesi ile değişikliğe uğrayarak, bağlanan gelir ve aylıklar ile (yukarıda açıklanan yasa maddesiyle) mülga geçici 76. maddeye göre yapılan telafi edici ödemelere, her ay ödeme tarihlerinde bir önceki aya göre TÜFE artış oranının yansıtılacağının belirlenmiş olması karşısında, davacının aylıklarına 01.01.2000 - 31.05.2002 tarihleri arasındaki dönemde, takvim ayının birinci günü yani aybaşı yerine, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen ödeme gününe göre TÜFE oranlarının yansıtılmasından kaynaklanan hak kaybının hesabında, söz konusu dönemde davacıya fiilen yapılan aylık ödemelerine ilişkin kurumun sunduğu bilgilerin yanında, anılan dönem için takvim ayının ilk günü esas alınarak yapılacak hesaplama uyarınca belirlenecek tutarın karşılaştırılması sonucunda belirlenecek farka göre davacının alacak miktarının tespitiyle davalı kurumun, Ocak 2000 ayı için yukarıda tanımlanan doğrultuda hesaplanan aylık farkının davacıya ödendiği yolundaki iddiasının dayanağı belgeler de getirtilip, ödemenin tespiti halinde davacının alacak miktarı olarak belirlenen tutardan mahsubu gereklidir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan yanlış değerlendirilme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.
O halde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 26.01.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy