(506 S. K. m. 80) (YHGK. 19.02.2003 T. 2003/10-75 E. 2003/82 K.)
Dava: Davacılar, borçlu olmadıklarının tespiti ile ödeme emrinin iptaline karar verilmesini İstemişlerdir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı Kurum vekili ve davacılardan Ş. G., A. A., S. S. K. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerekçelere göre sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Dava, Kurumca, dava dışı anonim şirketin prim borcundan dolayı davacılar hakkında yapılan takibin iptali ile prim borcundan sorumluluklarının bulunmadığının tespitine ilişkindir.
Davacılar, özetle, üst düzey yönetici olmadıklarını, muhtelif takiplerin tek bir icra takibinde toplanmış olması nedeniyle görev yaptıkları dönemle ilgili olup olmadığının anlaşılamadığını, müflis şirketin malvarlığı bulunduğunu, prim borçlarının tahsili için iflas masasının 3. sırasında davalı Kurumun prim borçlarının kayıtlı olduğunu, kaldı ki prim borcunun zamanaşımına uğradığını belirterek ödeme emirlerinin iptaline karar verilmesini istemişlerdir.
Davalı Kurum vekili, şirketin iflas etmesi ve prim borcunun tahsil edilememesi nedeniyle şirketin üst düzey yöneticilerinden H. C., Ö. E., H. E., S. U. Ö., S. S. K., Ş. G., A. A., İ. S., K. E. K. ve C. P.'a ödeme emirleri gönderildiğini, davacıların prim borcundan sorumlu olduğunu belirterek, davanın reddine ve % 10 kötüniyet tazminatına karar verilmesini cevaben bildirmiştir.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 80. maddesi uyarınca; işveren, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalıların primlerine esas tutulacak kazançlar toplamı üzerinden bu Kanun gereğince hesaplanacak prim tutarlarını ücretlerinden kesmeye ve kendisine ait prim tutarlarını da bu miktara ekleyerek en geç ertesi ayın sonuna kadar Kuruma ödemeye mecburdur. Süresinde ödenmeyen prim ve diğer kamu alacakları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca Kurumca tahsil edilecektir.
Sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, maddede belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşlarının tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri Kuruma karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. Özel hukuk tüzel kişilerinin üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri; tüzel kişiyi üst düzeyde yöneten kimseyi ifade eder ve şirketin prim borcundan müteselsilen sorumludur. İşverenin prim borcundan ötürü, 506 sayılı Kanunun 80. maddesinde tanımlanan özel nitelikteki tüzel kişilerin üst düzeydeki yönetici ve yetkililerine işverenle birlikte müteselsil ödeme sorumluluğu getirilirken, primlerin tahsilinin güvence altına alınması ve prim ödeme işinin özendirilmesi sağlanmaya çalışılmıştır. Öte yandan, maddede açıkça, haklı sebepler olmaksızın deyimine de yer verilmiştir. Özel nitelikteki tüzel kişilerin üst düzey yönetici ve yetkilileri yönünden primlerin ödenememesi haklı bir neden sonucu ise prim borcundan ötürü şahsen sorumlu tutulamazlar. Diğer bir anlatımla şirketin prim borcundan müteselsilen sorumlu olan üst düzeydeki yönetici ve yetkilileri borcun haklı nedenle ödenemediği savunmasında bulunabilirler ve haklı nedenin varlığı halinde prim borcundan dolayı Kuruma karşı işverenle birlikte mütesesilen sorumlu tutulamazlar. Bu husus Hukuk Genel Kurulunun 19.02.2003 gün ve 2003/10-75 E., 2003/82 sayılı kararında da benimsenmiştir.
Somut olayda; K... Entegre Tavukçuluk San. ve Tic. A.Ş.'nin Elazığ Şubesinin prim borcu nedeniyle davacılar aleyhine icra takibine girişildiği, davacı K. E. K.'un Elazığ Şubesi Genel Müdürü, C. P.'ın ise muhasebe şefi olduğu, S. S. K., S. U. Ö., Ş. G. ve A. A.'ın yönetim Kurulu üyesi oldukları, 18.11.1998 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlanan yönetim kurulu kararına göre diğer yönetim kurulu üyeleri ile birlikte K. E. K.'un da birinci derecede, C. P.'ın ise, ikinci derecede imza yetkisine sahip olduğu, 01.12.1998 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan 26.11.1998 tarihli yönetim kurulu kararı uyarınca, C. P.'ın birinci derecede imza yetkisine sahip kılındığı, birinci derecede imza yetkisine sahip olanların 03.11.1998 ve 23.11.1998 günlü yönetim kurulu kararının "i" bendine göre, prim belgelerini düzenleyip Kuruma vermeye ve ödemeye yetkili kılındıkları anlaşılmaktadır. Ancak, dosyada mevcut bilgi ve belgelerin içeriğinden davacıların görev süreleri tam olarak tespit edilememiştir.
Mahkemece, davacıların şirketi temsil ve ilzama yetkili oldukları sürenin açıkça belirlenerek bu süreye ilişkin prim borcundan işveren ile birlikte müteselsilen sorumluluklarının bulunduğu gözetilmeksizin, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davacı Kurum vekili ve temyiz eden davalılardan Ş. G., A. A., S. S. K. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek hâlinde davalılardan Ş. G., A. A., S. S. K.'a iadesine, 09.03.2009 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy