(506 S. K. m. 87)
Dava: Dava, ıslahen 2002 yılı Mart ayından 2003 yılı sonuna kadar davalılardan işverene ait işyerinde geçen sigortalı çalışma sürelerinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Aydın Eser tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: 1) Davalılardan işveren, inşaatın demir bağlama işinin eser sözleşmesi ile dava dışı M. G.'e yaptırıldığını, kendisi ile, davacı arasında hizmet sözleşmesinin bulunmadığını ileri sürmüştür. 506 Sayılı Kanunun 87. maddesi hükmüne göre aracı, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentisinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişidir.
Asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığı için öncelikle işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına devredilen iş dolayısıyla sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.
İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.
Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise, asıl işverenden istenilen işin, asıl iş ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu sebeple de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.
Mahkemece, öncelikle, dava dışı M. G.'in, inşaat ve benzeri İşler sebebiyle vergiye kayıtlı olup olmadığı; davalılardan işveren ile dava dışı M. G. arasındaki ilişkinin 506 Sayılı Kanunun 87. maddesi kapsamında asıl işveren-alt işveren ilişkisine mi dayandığı; yoksa işverenlik davalıya ait olup, inşaatın demir bağlama işinin hizmet sözleşmesine göre (götürü olarak) dava dışı M. G. ve onunla birlikte çalışanlara mı yaptırıldığı; diğer bir anlatımla, davacının işverenliğinin sadece davalılardan işverene mi, yoksa davalılardan işverenle birlikte dava dışı M. G.'e mi ait olduğu araştırılmalı; yapılacak araştırma sonucunda, davalılardan işveren ile, dava dışı M. G. arasındaki ilişkinin 506 Sayılı kanunun 87. maddesine dayandığının anlaşılması durumunda, işveren sıfatı ile M. G.'e de husumet yöneltilip, sunacağı deliller değerlendirilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekir.
2) Kabule göre de; davacı, ıslahen, 2002 yılı Mart ayı ile 2003 yılı sonu arası dönemde çalıştığının tespitini istediği halde, ıslah beyanı gözetilmeksizin ve talep açıklatılmaksızın, 25.3.2003 - 31.3.2004 ve 1.1.2005 -27.6.2005 tarihleri arası dönemin tespitine karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan sebeplerle bozulmasına, temyiz harcının istenmesi halinde davalılardan A... Küçük Sanayi Kooperatifine iadesine, 06.04.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy