(1479 S. K. m. 24) (2926 S. K. m. 60)
Dava: Davacı, murisi M. K.'nın 18.08.1987-24.11.1995 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile 01.01.2007 gününden itibaren ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Y. S. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
İlk defa 18.08.1987 gününde tavuk besiciliğine dayalı vergi kaydına istinaden 1479 s. Yasa kapsamında Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilen davacının murisinin mesleği, bildirgede de tavuk besiciliği olarak tanımlanmıştır. Davalı Kurumca, bu faaliyetinin ticari değil zirai faaliyet olduğundan bahisle, 1479 s. Yasaya ait tescil kaydı başından itibaren iptal edilmiş ve 1997/4 no'lu genelgeye istinaden, tescili 09.01.1997 gününde isteğe bağlı sigortalılığa çevrilmiştir.
1479 s. Yasanın 24/II-d maddesi hükmüne göre tarım işi yapanlar bu Yasa kapsamında zorunlu sigortalı sayılmazlar. 19.12.2006 günlü Sakarya Vergi Dairesinin yazısı ile, murisin 18.08.1987-20.06.1991 ile 30.04.1993-30.04.1994 tarihleri arasında Tavuk Besicisi faaliyetinden dolayı vergi mükellefiyeti bildirilmiş, bu faaliyetin zirai olduğu belirtilmiştir.
Öte yandan, 2926 S. Tarımda kendi adına ve hesabına çalışanlar Sosyal Sigortalar Yasasının Sakarya İl'inde uygulanmaya başlanması, 20.10.1983 gün ve 18197 s. Resmi Gazetede yayımlanması üzerine, 01.03.1988gününde gerçekleşmiştir. Bu nedenle, yapılacak değerlendirmede, 01.03.1988 gününden önceki dönemde 2926 s. Yasaya tabi sigortalılığa karar verilemeyeceği göz önünde bulundurulmalıdır.
Davacının murisi adına düzenlenen Bağ-Kur Sigortalılık Belgesine göre, 28.07.1978 tarihi itibariyle Fındık Satış Kooperatifine, 04.05.1973 tarihi itibariyle de ziraat odasına kayıtlı olduğu, 1970 ve 1984 yıllarında satıştan edinilmiş adına kayıtlı toplam 14 dönüm arazisinin bulunduğu, zabıta araştırması ile tanık beyanlarından, murisin kümes hayvancılığı yaptığı, fındık ürettiği, tarım işiyle uğraştığı, muris adına 01.01.2005 ve 04.12.2006 tarihlerinde prim ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı murisi M. K.'nın nüfus kayıtlarına göre ölüm tarihinin 10.10.1995 olduğu belirlendiğinden, bu tarihten sonraki dönem için murisin sigortalı olarak kabul edilmesi isabetli bulunmamıştır.
Tüm bu hususlar nazara alındığında, 2926 s. Yasanın Sakarya ilinde yürürlük tarihi olan 01.03.1988 gününden başlamak koşuluyla vergi kayıt süreleri nazara alınarak, murisin 01.03.1988-20.06.1991 ve 30.04.1993-30.04.1994 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğu, 01.03.1988 gününden önceki dönem için ise, primi ödenmiş süreler bakımından 2926 s. Kanunun 60. maddesi uyarınca isteğe bağlı tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul edilebileceği hususu da değerlendirmeye tabi tutulmalıdır.
Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı biçimde karar verilmesi, usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, 29.06.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy