(506 S. K. m. 79)
Dava: Davacı, davalılara ait işyerlerinde, 01.01.1998-03.03.2004 tarihleri arasında sürekli olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar: Hükmün, davalılardan SGK Başkanlığı, Korhan Ayakkabı Konf. ve Deri San. Ltd.Şti. ve Carel Ayakkabı Çanta ve Deri Teks. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Ercan Turan tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Davanın yasal dayanağı, 506 Sayılı Yasanın 79/10. maddesidir. Anılan Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Hizmet tespitine ilişkin davaların, yukarıda sıralanan niteliklerine uygun bir inceleme yapılabilmesi, öncelikle sigortalının dava konusu döneme ilişkin olarak, Kurumdaki sigortalı özlük dosyası ile varsa işyeri çalışma belgelerinin dosya içeriğine katılmasını gerekli kılmaktadır. Mahkemece, sigortalının dava konusu dönemde davalı işverenler veya başka işverenlere ait işyerlerine giriş ve çıkışı nedeniyle düzenlenmiş bildirge veya belgelerin varlığı araştırılmamıştır. Hizmet cetvelinde ise, davalılardan İsmail Köroğlu adına tescilli bina inşaatı işyerinde 19.03.2001-20.07.2001 tarihleri arasında, Korhan Ayakkabı Konf. Teks. Ve Deri San. Tic. Ltd. Şti. işyerinde ise 17.01.2002-30.06.2002, 27.09.2002-03.03.2003 ve 01.06.2003-30.06.2003 tarihleri arasını kapsayan dönemlik çalışma bildirimleri yer almaktadır.
Davacı tarafından isimleri bildirilerek, beyanları hükme dayanak yapılan iki tanığın çalışmaları da, davacı gibi birden fazla giriş çıkışa dayalı dönemsel ve kısmi çalışma olarak kayıtlarda yer almakta olup, anılan tanıkların çalışmaları, dava konusu dönemin gerek başlangıç ve bitiş tarihleri, gerekse çalışma süreleri itibariyle tam olarak kapsamamaktadır. Davacının çalışmalarının sezonluk ve kesintili olduğunu belirten, adları bordrolarda yer alan davalı tanıklarının beyanlarına değer verilmeme nedenleri, karar gerekçesinde ortaya konulmamıştır.
Davacıya ait sigortalı ve işyeri özlük dosyalarında dava konusu döneme ilişkin olarak yer alan tüm belgelerin dosyaya katılmasından sonra; öncelikle işyerinden verilmiş sigortalının imzasını içeren işe giriş bildirgelerinin varlığı halinde, imzalı belgelerde belirtilen tarihten önce işe giriş iddiasının eşdeğer belgelerle kanıtlanması gereği üzerinde durularak; dinlenen bordro tanıklarının çalışma döneminin tümü yönünden beyanda bulunabilecek çalışma süresine sahip olmadıkları yönü de gözetilerek; resen yapılacak araştırma sonucunda, adı bordrolarda yer alan veya komşu işyeri işveren ve çalışanlarından çalışma döneminin tümü konusunda beyanda bulunabilecek kişilerin belirlenip tanıklıklarına başvurularak, beyan dayanaklarının denetlenmesi; davacının çalıştığı işyeri ve yaptığı iş itibariyle belge veya kayıt bulunması gereken kuruluşlardan araştırma yapılması; bilirkişi raporunda her iki şirketin de aynı adreste faaliyet gösterdiği belirtilse de, dosya içeriğindeki belgelerde, anılan şirket adresleri yönünden farklılık bulunduğu gözetilerek, adres değişikliğinin gerçekleşip gerçekleşmediği ve bilirkişi beyanının dayanağı araştırılarak; davacının çalışma süresiyle, çalışma ilişkisi konusunda şüpheden uzak bir hüküm kurulması gereği gözetilmeksizin; eksik inceleme ve yetersiz tanık anlatımlarıyla sonuca varılmış olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, temyiz eden davalılardan SGK Başkanlığı, Korhan Ayakkabı Konf. ve Deri San. Ltd. Şti. ve Carel Ayakkabı Çanta ve Deri Teks. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan Korhan Ayakkabı Konf. ve Deri San.Ltd.Şti. ve Carel Ayakkabı Çanta ve Deri Teks.Tic.Ltd.Şti.'ne iadesine, 02.06.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy