(5510 S. K. m. 96) (506 S. K. m. 121)
Dava: Davalının murisinin ölümünden sonra yersiz ödenen aylıkların davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece ilamında belirtildiği şekilde, davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi A. B. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerekçelere göre sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacı, Sosyal Sigortalar Kurumundan aylık almakta iken 26.01.1996 tarihinde ölen A. S. Ö.'in hesabından 23.02.1996 - 21.02.2000 tarihleri arasında çekilen 1.722,59 TL'nin davalıdan (mirasçı) tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Ziraat Bankası, A. S. Ö.'in para çekme işleminin 27.12.1995 tarihine kadar banka içinden olmasına rağmen, 26.01.1996 tarihinden itibaren ATM kartı ile çekilmeye devam edildiğini, ATM kartının geçersiz kalması neticesinde ilgilinin hesabında biriken 911.000.000 TL'nin (911,00 TL) ise ilgilinin vefatından sonra usulsüz olarak yenilenen bankkart ile, 14.12.1999 -22.12.1999 tarihleri arasında ATM'den çekildiğini belirtmiştir.
Gerçekten de, dosya içindeki bilgi ve belgelerden, Ziraat Bankası Beşiktaş Şubesinde, 13 adet emekliye ait Bankkartlar geçerli hale getirildikten sonra, ATM'lerden bankamatik kartlarıyla 09.11.1999 - 29.12.1999 tarihleri arasında toplam 110 adet işlem sonucu 13.953,00 TL çekildiği, sigortalı A. S. Ö.'in bir kartının geçerlik tarihinin 11.12.1995 - 31.12.1997 tarihleri arası olduğu, bu kartın geçerlik süresinin usulsüz olarak 31.12.2000 tarihine kadar uzatılmış olduğu, diğer kartın ise şifresi ile birlikte bankada olduğu, kartın uzatma işlemini yapan memurun, ilk paranın çekilmeye başladığı 13.12.1999 tarihinden sonrada işlem yapılması ve sistemin Bankkarta ait bilgileri değiştiren personelin paraflarını öncelik sırasına göre kronolojik şekilde göstermemesi, sadece, en son işlemi yapan personelin parafını yansıtması nedeniyle, kesin olarak uzatma işlemini yapan memurun tespit edilemediği, hesabından 14.12.1999-22.12.1999 tarihleri arasında toplam 911,00 TL çekildiği anlaşılmaktadır.
Dosya içeriğinden, aylıkların bankamatik yoluyla çekildiği anlaşıldığından kimin tarafından çekildiğine ilişkin somut bir delilin bulunamadığı anlaşılmaktadır. Bilindiği gibi, müddei iddiasını ispatla yükümlüdür. Bir davada ispat yükünün kime ait olduğunun belirlenmesi ve ispat yükü altında bulunan taraftan delillerini istemesi hakimin usul hukuku hükümlerinden kaynaklanan başlıca görevlerindendir. Öncelikle, somut olayda ispat yükünün kime ait olduğunun belirlenmesinde hukuksal zorunluluk vardır.
Doğal olarak bankamatik kartının hayatta iken sigortalının yanında bulunması, öldükten sonra da birlikte oturan mirasçılarının eline geçmesi asıldır. Bu durumda, kartın geçerli olduğu 31.12.1997 tarihine kadar olan dönemde çekilen aylıkların davalı tarafından çekilmediği inandırıcı delillerle ispatlanmalıdır. Zira, ölen eşi nedeniyle dul aylığı almakta iken ölen, A. S. Ö.'in ölümünden sonra kesintisiz olarak 23.07.1997 tarihine kadar aylıkların çekilmeye devam edildiği, kartın geçersiz hale gelmesi üzerine, bankaya teslim edildiği, halen yargılanmakta olan banka memurları tarafından kartın geçerlilik süresinin 31.12.2000 tarihine kadar uzatılarak 14.12.1999 - 22.12.1999 tarihleri arasında toplam 911,00 TL çekildiği gözetilerek, 26.01.1996 tarihinden, 31.12.1997 tarihine kadar çekilen miktarın belirlenerek davanın bu miktar yönünden kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde tümüyle reddine karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 14.06.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy