(5510 S. K. m. 21) (506 S. K. m. 26, 87) (1086 S. K. m. 74)
Dava: Davacı, iş kazası sonucu sürekli işgöremezlik kaybına uğrayan sigortalıya yaptığı sosyal sigorta yardımları nedeniyle uğradığı zararın tazminine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.
Karar: Hükmün, davacı Kurumun ve davalılardan Mets İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşılıp Tetkik Hakimi Mustafa Arınmış tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
5510 sayılı Yasanın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21. maddesindeki; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya Sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca Sigortalı ya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücu edilir. düzenlemesi getirilmiş ise de, söz konusu düzenlemenin, anılan Yasada, yürürlüğü öncesinde gerçekleşen olaylardan kaynaklanan rücuan tazminat davalarında uygulanmasına olanak veren bir düzenleme bulunmadığı ve genel olarak Yasaların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı sonucu olarak davanın yasal dayanağının 506 sayılı Yasanın 26. maddesi olduğu belirgindir.
506 sayılı Yasanın 26. maddesindeki; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve işgüvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca, sigortalıya veya haksahibi kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerin 22. maddede belirtilen tarifeye göre hesaplanacak sermaye değerleri toplamı (Anayasa Mahkemesinin 23/11/2006 tarihli ve E: 2003/10 K: 2006/106 sayılı Kararı ile bu fıkrada geçen sigortalı veya haksahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere bölümü iptal edilmiştir.) Kurumca işverene ödettirilir.
İş kazası veya meslek hastalığı, 3. bir kişinin kasıt veya kusuru yüzünden olmuşsa, Kurumca bütün sigorta yardımları yapılmakla beraber zarara sebep olan 3. kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara Borçlar Kanunu hükümlerine göre rücu edilir." düzenlemesine göre; davaya konu iş kazasında kusurlu olanlar; davacı Kurumun rücu alacağından kusurları karşılığı sorumludur.
Öte yandan, 506 sayılı Kanunun 87. maddesi, Sigortalılar üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile, bu kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl işveren de sorumludur. Bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına Sigortalı çalıştıran üçüncü kişiye aracı denir. düzenlemesini içermektedir.
Açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde Mahkemece yapılacak iş; davaya konu zararlandırıcı sigorta olayının meydana geldiği işe ilişkin sözleşme ve ekleri Kocaeli Üniversitesi Rektörlüğünden celbedilerek, asıl işverenin kim olduğu; asıl işveren - taşeron (aracı) hukuksal ilişkisinin bulunup bulunmadığı belirlenerek, davalı Konan İnşaat Sanayi ve Limited Şirketinin davadaki sıfatı açıklığa kavuşturulup, davaya konu iş kazasında kusur oran ve aidiyeti kuşku ve duraksamaya yer kalmayacak şekilde tespit edilmeli; İş müfettişi tarafından düzenlenen raporun tümü celbedilmeli; ayrıca, sigortalıda oluşan sürekli işgöremezlik kaybının kesin olup olmadığı tespit edilip; buna göre, sigortalıya bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değeri belirlendikten sonra yapılacak değerlendirme sonucuna göre taleple bağlılık ilkesi gözetilerek karar verilmelidir.
Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma ve inceleme yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı Kurumun ve davalılardan Mets İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan Mets İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ne iadesine, 03.05.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy