(506 S. K. m. 36) (YHGK. 14.02.2007 T. 2007/21-73 E. 2007/71 K.)
Dava: Davacı, tarımsal faaliyetinin kesintisiz olarak devam ettiğinden bahisle, 506 s.Yasaya tabi çalışma sürelerinin dışında kalan 30.04.1993 ile 01.10.2003 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir.
Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, çakışan 506 s. Yasaya tabi hizmet sürelerini dışlayarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Yeşim Sayıldı tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: Dosya kapsamına göre, davacı 01.02.1986 tarihi itibariyle davalı Kurum tarafından resen Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilmiştir. Ancak davalı Kurum, davacının Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi çalışması sebebiyle Tarım Bağ-Kur sigortalılığına 30.04.1993 gününde terk vermiş, ardından prim ödemesi üzerine 01.10.2003 itibariyle tekrar sigortalılığı başlatılmıştır.
Tarımda kendi adına ve hesabına çalışanlar Sosyal Sigortalar Yasasının 36. maddesi ...Kurumun prim alacakları; Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkif suretiyle de tahsil edilebilir biçiminde bir düzenleme getirilmişse de, dosyada davacının ürettiği ürününden dolayı prim tevkifatının yapıldığına dair yalnızca Emek Un San. ve Tic.Ltd.Şti.'nce düzenlenmiş Temmuz 2005 günlü makbuz sunulmuştur. Mahkemenin kararına dayanak yaptığı deliller hüküm vermeye elverişli değildir.
Sigortalılığının başlaması için, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.02.2007 tarih ve 2007/21-73-71 s. kararında da belirtilen yeniden tescil, prim ödeme veya ürün teslimi sebebiyle tevkifat koşullarının gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu kapsamda yapılacak değerlendirmeye ve dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre, bu dönemde, davacının 19.09.2001 gününde Çiftçi Kayıt Sistemine kaydolduğu, ziraat odasına 25.09.2002 tarihinde, Tarım Kredi Kooperatifine 20.04.2004 gününde üye olduğu, Pancar Ekicileri Kooperatifine üye olmadığı, Şeker Fabrikasına ürün teslimi olmadığı, üzerine kayıtlı 82 dönüm arazisinin bulunduğu, 506 s. Yasaya tabi hizmetinin son bulmasından sonraki ilk prim ödemesinin 01.09.2003 gününde olduğu ve davalı Kurumca bu tarihi takip eden aybaşı itibariyle tarım Bağ-Kur sigortalılığının yeniden başlatıldığı anlaşılmakta olup; yukarda belirtilen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararına uygun şekilde uyuşmazlığa konu dönem içerisinde tarımsal faaliyeti kanıtlayacak nitelikte, başkaca Tarım Kredi Kooperatifine ve başkaca özel nitelikli kooperatiflere üye olup olmadığı, 506 s.Yasaya tabi hizmetinin son bulmasından sonra prim ödemesinin veya prim tevkifatı yapılmış ürün teslimi olup olmadığı, hangi ürünleri ektiği, ne kadar ürün elde ederek nerelere sattığı, başkasının arazisinde tarımsal faaliyette bulunmuşsa icara ait sözleşmelerin olup olmadığı, sözleşme yoksa icara verenin tapu kayıtları olup olmadığı, ayrıca hayvanı; dolayısıyla hayvan satış sözleşmeleri veya süt satımına ait müstahsil makbuzları bulunup bulunmadığı hususları muhtardan, ilgili Kurumlardan ve gerektiğinde yeniden zabıta marifeti ile araştırılmalı, varsa bu dönemlere ait davacıdan delilleri sorulmalı, kanuni zorunluluk sebebiyle tarımsal faaliyetinin bu yönüyle bulunup bulunmadığı yöntemince saptanmalı ve bu kapsamda yapılacak değerlendirme sonucunda hüküm kurulmalı, belirlenen delillerin dışında başkaca somut delilin bulunmaması halinde ise, davanın reddine karar verilmelidir.
Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ile yazılı biçimde hüküm tesisi, usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, 09.07.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy