(506 S. K. m. 79) (5510 S. K. m. 86)
Dava: Davacı, davalı işverene ait işyerindeki çalışmalarının, itibari hizmet suresinden yararlanmayı gerektirir koşullarda geçtiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlatıldıktan ve Tetkik Hakimi E.T. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: Basım ve gazetecilik işyerindeki çalışma koşulları nedeniyle itibari hizmet süresinden yararlanabilmek için, yasada öngörülen iki koşulun birlikte gerçeklettiğinin belirlenmesi gereklidir. Bunlardan birinci koşul, sigortalının basım ve gazetecilik işyerinde çalışmış olmasıdır, ikinci koşul ise, yine aynı maddenin II. Alt Bendinin (a-f) işaretli alt bentlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerden birinin çalınma koşulları kapsamında ayrıca gerçeklenmiş bulunmasıdır.
Davacının, 01.03.1991-31.04.2003 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan çalışma süresinin, 01.10.2002 tarihinden öncesine ilişkin kısmı, Yayın Dağıtım AŞ ile C. Yüksek Teknoloji ve Basım. Hiz. A.Ş. unvanıyla, B. Sokak, No. 33/4 GOP/Ankara adresinde faaliyet yürüten işyerinde geçmiştir. Hükme dayanak bilirkişi raporunu düzenleyen bilirkişilerin katılımıyla yapılan keşif ise, yalnızca davalı M. Gazete Dergi Basım Yay. San. ve Tic. A.Ş.'nin faaliyet gösterdiği Esenboğa yolu, 17.kilometre, Ankara adresindeki işyerinde gerçekleştirilmiş; keşif yapılan yer öncesindeki çalışmaların gerçekleştiği adresteki işyeri koşulları yönünden her hangi bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın sonuca varılmıştır. Ayrıca, davacının, davalı işverene ait işyerindeki çalışmalarının itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir koşullarda geçip geçmediğinin tespiti amacıyla, bilirkişi kurulunun katılımıyla yapılan kesifte, işyerine ilişkin gözlemler keşif tutanağına yeterince yansıtılmadığı gibi; hükme dayanak bilirkişi raporu, çalışmasının beş saatlik kısmı faks odası olarak adlandırılan kısımda, üç saatlik kısmı ise pozlandırma bölümünde geçen davacının çalışması yönünden somut irdeleme içermeyip, konuya ilişkin mevzuat ve işyeri ortamında bulunduğu belirtilen sağlığa zararlı maddelere ilişkin soyut bilgilere yer veren içerikle düzenlenmiştir. Anılan rapor, yukarıda sayılan iki koşulun varlığını ortaya koyabilmek açısından, işyerinin kapsamı, çalışma düzeni ve koşulları; bölümleri ve bu bölümlerin taşıdıkları özellikler, hangi bölümlerdeki çalışmalarda anılan yasada sayılan fiziksel dip etkenlere maruz kalındığı ve buna bağlı olarak itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir nitelikte olup olmadığı yönlerinden, işyeri üretim planına dayalı şekilde inceleme ve bireyselleştirme işlemini içermediği gibi; davacının çalınma koşulları ile yasanın aradığı etkenlere maruziyet konusunda da somut irdeleme içermemektedir.
Mahkemece, maruz kalınan etkenlerin oluşturduğu hastalıklar alanında uzmanı tıp doktoru, matbaacılık işinden anlayan kimya yüksek mühendisi ve makine yüksek mühendisi iş güvenliği uzmanlarından oluşacak üç kişilik bilirkişi kurulu katılımıyla davacının çalıştığı farklı adreslerdeki işyerlerinde keşif yapılarak; davacının çalıştığı bölümler itibariyle hangi olumsuz dış etkenlere maruz kaldığının, işyeri özlük dosyasındaki bilgilerden de yararlanılmak, suretiyle yargısal denetime elverir biçimde ortaya konulup rapora yansıtılması ve elde edilecek raporun dosyadaki kanıtlar ışığında değerlendirilmesiyle varılacak sonuca göre karar verilmesi gereği gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayalı hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan M. Gazete Dergi Basım Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş'ye iadesine, 15.12.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy