(2004 S. K. m. 72) (Sosyal Güvenlik Kurumu Asgari İşçilik Tespit Komisyonunun Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik m. 11)
Dava: Davacı, üstlendiği doğalgaz yeni teslim noktası ve bağlı hatları yapım işi sebebiyle %6 olarak belirlenen asgari işçilik oranının iptaliyle, asgari işçilik miktarının hesabına esas alınacak asgari işçilik oranının ve Kurum'a borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, tarafların vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi A. E. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: 1) Asgari işçilik oranının tespitinin de istenildiği, dava dilekçesinin maktu harç ödenerek harçlandırılmış olması da gözetildiğinde, bu yönüyle dava tespite dair olup, ; davacı vekilinin, lehlerine nispi vekalet ücretine hükmedilmemiş olmasına dair temyiz itirazının reddi gerekir.
2) Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;
Davacı tarafından ihaleyle üstlenilen doğalgaz yeni teslim noktası ve bağlı hatları yapım işine ait %6 asgari işçilik oranına itirazın incelendiği davada, hükme esas alınan raporda, ihale konusu iş için hak edişlerin hesabında gözetilen işçilik miktarları esas alınıp, belirlenen %2,38 asgari işçilik oranıyla sonuca varılmıştır.
Sosyal Güvenlik Kurumu Asgari İşçilik Tespit Komisyonunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, asgari işçilik oranı belirlenmemiş işler için; fiyat analizleri, montaj sırasında sarf edilen yardımcı montaj malzemeleri ve montajda kullanılan makine ve ekipmanlar, işin yapımında kullanılan makinelerin idare tarafından işverene verilip verilmediği, makineler için idareye kira ödenip ödenmediği, nakliye durumu, yapılan işin birden fazla işkolunu içerip içermediği gibi konuların gözetilmesi; asgari işçilik oranı hakkında karar verilebilmesi için, işin yapıldığı yerin görülmesi gerektiği durumlarda, iş yerinde tespit yapılarak bir sonuca varılması gereğini öngörmüş olup; öncelikle, anılan komisyonun belirtilen ilkeler çerçevesinde yaptığı inceleme ve hesaplamanın ayrıntılarını içerir belgelerin, dayanaklarıyla birlikte dosyaya katılma zorunluluğu bulunmaktadır.
Kurum yetkili ünitesince verilen karar uyarınca belirlenen oranın yargısal denetimiyle; Kurum tarafından yapılan tespite itirazların yöntemince incelenmesi amacıyla; iş koluna dair teknik konularla işin mali boyutu hakkında bilgi sahibi uzman kişilerden oluşturulacak bilirkişi kurulundan; Kurum tespitinden ayrılma gerekçelerini de ortaya koyan, yargısal denetime elverişli rapor alınarak, dosyadaki tüm kanıtlar ışığında yapılacak değerlendirmeyle sonuca varılmalıdır.
Bu kapsamda, bilirkişiler tarafından yapılacak incelemede, davacının ileri düzeyde teknoloji ve Makine kullanımının işçilik oranını düşürdüğü iddiası, gelişmiş iş makinalarının kullanıldığı iddiası, konuya dair dayanak belge ve bilgiler ışığında değerlendirilmeli; 16-192 ek genelgede bulunmamakla birlikte, 29.09.2005 tarihli genelgedeki Doğalgaz boru hattı (şehir içi malzemeli) %8 oranı ve 29.06.2006 tarih, 16-377 ek genelgenin 8 sıra numarasında Şehirlerarası doğalgaz boru hattı inşaatı (komple) karşılığı %6 olarak belirlenen oranların, Kurum ünitesince davaya konu iş sebebiyle belirlenen oranla çelişki oluşturup- oluşturmadığı üzerinde de durulmalıdır.
Mahkemece, dava dilekçesinde yer alan itirazların dayanaklarını, iş makinası varlığı veya teminine dair belgeleriyle ortaya koymayan; yukarda sıralanan ilkeler ışığında yeterli inceleme ve irdeleme içermeyen, vardığı sonuçla Kurum tespitinden ayrılma gerekçelerini açıklamayan yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulmuş olması; Yine, davaya konu işle ilgili tüm faturalar getirtilip, Kurum'un denetimi dışında kalan faturaların davaya konu işle ilgili olup-olmadığı incelenip, tartışılmadan karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, temyiz harcının istenmesi halinde iadesine, 01.11.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy