(6183 S. K. m. 90, 94, 96, 108)
Dava: Dava, gayrimenkul satış ihalesinin feshi istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi A. K. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Davacının, cam imalat işyeri sebebiyle davalılardan Kuruma olan prim borçları ve ferilerinin tahsili amacıyla hakkında 6183 Sayılı Kanun kapsamında takip başlatılarak kesinleştiği, bu bağlamda davacıya ait olan ve üzerinde diğer davalı F. S. lehine ipotek bulunan davaya konu gayrimenkule haciz konduğu, gayrimenkulün 200.000,00 TL. muhammen bedelle satışa çıkarılarak, açık artırma suretiyle 20.3.2008 tarihinde 100.000,00 TL. bedelle ipotek lehtarı davalı F. S.'a satıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı, kıymet takdir raporunun tebliğ edilmediği, satış şartnamesinin usulsüz olup kendisine tebliğ edilmediği gibi, ilanın da usulsüz olduğu ve satış bedelinin düşük olduğu iddialarıyla ihalenin feshine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, davacının sair iddialarının varit olmadığı, ancak satış ilk artırmada yapıldığından rayiç bedelin %75'i ile masraflar ve rüçhanlı alacakları karşılama şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile, ihalenin feshine karar verilmiştir.
Haczedilen gayrimenkullerin satış, artırma ve ihale usul ve esasları 6183 Sayılı Kanun'un 90 ve devamı maddelerinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki İcra ve İflas Kanunu aksine gayrimenkullerin satışında herhangi bir süre sınırlaması öngörülmemiş, uygulamada tahsil dairesinin tahsil zamanaşımı süresi içinde haczi yenilemek zorunda kalmaksızın gayrimenkulü satmak zorunda olduğu kabul edilmektedir.
6183 Sayılı Kanun'un 90'ıncı maddesi uyarınca gayrimenkul mallar açık artırma yöntemiyle satışa çıkarılır ve 108'inci maddede sayılanlar dışında herkes katılabilir. İlk artırmada ihalenin sonuçlanabilmesi ve mülkiyetin alıcıya geçebilmesi için 6183 Sayılı Kanun'un 94'üncü madde uyarınca; en çok artırılan bedelin, satış komisyonu tarafından belirlenen rayiç değerin %75'ini bulması ve eğer rüçhanı olan başka alacaklar varsa ayrıca bu rüçhanlı alacakların tutarını ve yapılmış ve yapılacak masrafları karşılaması zorunludur.
İlk artırmada rayiç bedelin %75'ine ulaşılamaması veya bu orana isabet eden miktarla rüçhanlı alacakları ve yapılan ve yapılacak masrafların toplamının aşılmaması durumunda; ilk artırmada en çok artıranın taahhüdü saklı kalmak şartıyla, anılan Kanun'un 95'inci maddesi uyarınca artırma yedi gün uzatılır. Yedinci gün aynı saatte artırma tekrarlanır ve bu defa en çok artırana ihale olunur. Tabi bu şekilde yapılan artırmanın geçerliliği satış ilanında ilk artırmada sonuç alınamaması durumunda 2. artırmanın açıklanan şekilde yapılacağının duyurulmuş olması gerekir. İkinci artırmada rayiç değerin %75'ini bulma koşulu aranmaz, ancak rüçhanlı alacaklarla masraflar toplamını aşma koşulu aranır ve bu koşul karşılanmazsa satış
6183 Sayılı Kanunun 96 nci maddesi hükmü uyarınca; İkinci artırmada da istekli çıkmaması veya artırılan bedelin anılan alacak ve masrafları aşmaması halinde, gayrimenkul alacaklı kamu idaresince teferruğ edilene (gayrimenkulün mülkiyetinin alacaklı kamu idaresine geçmesi) kadar, üzerindeki haciz devam eder. İcra İflas Kanunundaki gibi satışın düşmesi de söz konusu olmaz. Gayrimenkulün alacaklı kamu idaresince teferruğ edileceği tarihe kadar bir isteklinin çıkması halinde; alacaklı kamu idaresince uygun görülmesi koşuluyla, tahsil dairesince satış için yedi günlük yeni bir ilan yapılarak, bu sürenin sonunda yapılan artırmada, 95'inci madde hükümleri çerçevesinde, en çok artırana gayrimenkul ihale olunur. Artırmada; ihale bedelinin rüçhanlı alacaklarla masrafların toplamını aşması satış için ana koşuldur.
Davaya konu somut olayda; haczedilen davacıya ait taşınmaz üzerinde 60.000,00 TL. bedelli ipotek tesis edilmiş olup, satış komisyonunun 200.000,00 TL. rayiç değer belirlediği, usulüne uygun olarak yapılan ilan ve tebligat işlemlerinin ardından ilk artırma 29.3.2007 tarihinde, 2. artırma ise 5.4.2007 tarihinde yapıldığı, ancak herhangi bir alıcı çıkmaması sebebiyle satış yapılamadığı, davalı ipotek alacaklısının başvurusu üzerine 1.3.2008 tarihinde ilanı yapılarak 20.3.2008 tarihinde yapılan 3. artırmada rüçhanlı alacaklar ve masrafları karşılayacak şekilde 100.000, 00 bedelle gayrimenkulün satıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda ihale işlemleri yukarda açıklanan hukuki süreç ve prosedüre tamamen uygun olduğundan davanın reddi gerekirken, ihalenin ilk ihale olduğundan ve rayiç değerin %75'ini karşılamadığından bahisle davanın kabulüne yönünde hüküm tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, temyiz harcının istenmesi halinde iadesine, 06.10.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy