(506 S. K. m. 26, 87)
Dava: Dava, iş kazası sonucu sürekli işgöremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan peşin değerli gelirlerin 506 Sayılı Kanunun 26. maddesi uyarınca rücuan tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmün, davacı Kurum Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi A. B. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Dava, iş kazası sonucu sürekli işgöremezlik durumuna giren sigortalıya yapılan sigorta yardımları sebebiyle uğranılan Kurum zararının rücuan ödetilmesi istemine dair olup; Mahkemece, 24.1.2007 tarihli bilirkişi raporu hükme dayanak alınarak, kazalının %80, işveren C... Tekstil San. Tic. A.Ş.'nin %10 ve kazalının ağabeyi R. K.'nın %10 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek, davalı şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Davada öncelikle halledilmesi gereken sorun, zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan sigortalıyı çalıştıran S... Klima San. ve Tic. A.Ş. ile kazanın meydana geldiği fabrikanın sahibi C... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin, bir başka ifadeyle asıl işveren-taşaron ilişkisi bulunup bulunmadığının saptanmasıdır.
506 Sayılı Kanunun 87. maddesi hükmüne göre aracı, (alt işveren) bir işte veya bir işin bölüm veya eklentisinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişidir.
Asıl işveren alt işveren ilişkisinin varlığı için öncelikle işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifadeyle asıl işverenin işverenlik sıfatına devredilen iş dolayısıyla sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.
İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatına haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenlerde asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.
Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise, asıl işverenden istenilen işin, asıl iş ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu sebeple de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.
Somut olayda; davalı S... Klima San. ve Tic. A.Ş.'nin, C... Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'ne ait fabrikanın klima tesisatı ve kollektör sisteminin kurulması işini aldığı, kazalının bu işte çalışırken düşerek yaralandığı, S... Klima San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen 25.11.1996 tarihli teklif ve teyit mektubu içeriğine göre işin anahtar teslim verildiği, işin S... Klima San. ve Tic. A.Ş. tarafından montaj mahallinin tahsis edilmesinden sonra beş ayda işin tamamının bitirilip teslim edileceği, montajın bitiminden sonra da bir haftalık işletme tecrübesi yapılarak tesisin kullanılır halde teslim edilip çıkılacağı anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı S... Klima San. ve Tic. A.Ş. ile C... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. arasında alt işveren-üst işveren ilişkisi bulunmadığına göre, dava dışı C... Teks. San. ve Tic. A.Ş.'nin sorumluluğu 506 Sayılı Kanunun 26/2 kapsamında değerlendirilmesi gerekir. Mahkemece yapılacak iş, kazanın meydana geldiği iş kolunda uzman bilirkişi kurulundan yukarda belirtilen açıklamalar ışığında rapor alınarak, davalı işveren ve üçüncü kişilerin kusur oranı ve aidiyetlerinin belirlenip sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.
Yukarda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, temyiz harcının istenmesi halinde iadesine, 19.09.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy