(5510 S. K. m. 4, 12, 59, 85, 86) (506 S. K. m. 2, 4, 5, 6, 79, 140) (2547 S. K. m. 31)
Dava: Dava, davacının Kurumun müfettiş tespiti sonucu yaptığı bordro tanzimi ihtarı işleminin iptali istemine ilişkindir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.
Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlatıldıktan ve Tetkik Hakimi H. Ö. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davacıdan alınmasına, 03.10.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
KONUNUN ÖNEMİ GEREĞİ YEREL MAHKEME KARARINI AŞAĞIDA YAYIMLIYORUZ.
T.C.
İZMİR
6. İŞ MAHKEMESİ
ESAS NO: 2009/186
KARAR NO: 2009/718
HAKİM: AYŞE YEŞİM AKÇELİK 32138
KATİP: ENGİN EVİN 117341
DAVACI: EGE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Bornova/ İZMİR
VEKİLİ: Av. NİHAL DEMIRHİSAR - Ege Üniversitesi Rektörlüğü Bornova/ İZMİR
DAVALI: SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI - Sosyal Güvenlik Kurumu Zonguldak İl Müdürlüğü Merkez/ZONGULDAK
VEKİLİ: Av. ABDULLAH CEM FIRAT - İzmir Sigorta İl Müdürlüğü İZMİR
DAVA: İş (Kurum işleminin iptali istemli)
DAVA TARİHİ: 19/03/2009
KARAR TARİHİ: 29/12/2009
Mahkememizde görülmekte bulunan İş (Kurum İşleminin iptali istemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davalı Kurumca, Sigorta Müfettişi tarafından düzenlenen 18.6.2004 tarihli, 80/KDR:61 sayılı rapor ve eki tutanağa dayanılarak 1236702 35 sicil sayılı dosyada işlem gören Ege Üniversitesi Rektörlüğüne ait kurs işyerinde 1.10 2000 ile 30.6.2003 devresinde yabancı diller bölümünde saat ücreti karşılığı derse girilip sigortalı gösterilmeyen kişiler için 20.5.2008 günlü, 167554 sayılı yazı ile 5510 sayılı Yasanın 86/7 maddesine göre, işe giriş bildirgelerinin aylık prim ve hizmet belgeleri ile 4 aylık dönem bordrolarının istendiği ve 20.5.2008 tarihli, 167554 sayılı yazı ile de 2003/4, 5, 6 aylara ait aylık prim bildirgelerinin ve 2003/1-2 dönem 4 aylık bordrolarının süresinde verilmediği iddiasıyla, 5510 sayılı Kanunun 102/a,c (506 sayılı Yasanın 4958 sayılı Yasa ile değişik 140/b.c fıkralarına karşılık) ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 11 ve 109.maddelerine istinaden idari para cezası tahakkuk ettirildiğini, söz konusu rapor eki tutanağa dayanılarak prim belgeleri ile çekilen 20.5.2008 tarih ve 167554 sayılı ihtar yazısının 27.5.2008 tarihinde müvekkili idareye tebliğ edildiğini, bunun üzerine, Kuruma verilen 11.6.2008 tarih ve 7282 sayılı itiraz dilekçesinin reddine ilişkin 13.2.2009, tarihli, 055744 sayılı işlem tesis edilerek idareye 23.2.2009 tarihinde tebliğ edildiğini, oysa, Ege Üniversitesinin yabancı diller bölümünde ders saati ücretle görevlendirilen elemanların sigortalı gösterilmemesine ilişkin 5510 sayılı Yasanın 4 ve 12. maddeleri gereği Üniversitenin işveren kabul edilip yine 5510 sayılı Yasanın 86 ve 59. maddeleri ile 506 sayılı Yasanın 79. madde hükümleri gereğince prim belgelerinden dolayı gönderilen ihtar yazısının 5510 sayılı Yasa ve Yönetmelik hükümlerine uygun olduğuna karar verilmesi ile ilgili olarak Ege Üniversitesi Rektörlüğünün hasım ve muhatap olamayacağını, Üniversitenin görevlendirilen elemanlara karşı işveren olmadığı gibi, kendileri ile iş akdinin de yapılmadığını prim belgelerinin ihtarında esas alınan İş Akdi kavramının unsurlarının olayda mevcut olup - olmadığının açıkça ortaya konması gerektiğini, zira, müvekkili İdare ile çalıştığı iddia edilen kişiler arasında hizmet akdinin mevcut olmadığını, dolayısıyla olmayan bir duruma dayalı olarak mükellefiyet yüklenmesinin de hukuka aykırı olduğunu iddia ile, 1) Davalı Kurum tarafından resen tesis edilerek, Rektörlükte 1.10.2000 ile 306 2003 tarihlerinde sigortalı gösterilmeyen kişiler için ihtar çekilen prim belgelerinin ve buna ilişkin 13.2.2009 tarih ve 055744 sayılı işlemlerin iptali ile, 2) İşleme dayanak 2008/15 sayılı tutanağın 5510 sayılı Yasa ve Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığının tespiti ile tutanağın iptaline, 3) ihtar çekilen prim belgelerine dayanılarak prim borcunun tahsili istemi halinde telafi güç durumların doğmaması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Kurumca yapılan işlemlerde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığını ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davacı Rektörlüğe ait Kurs işyerinde çalıştırıldığı iddiasındaki bir sigortalının ihbarı üzerine inceleme yapan Sigorta Müfettiş; Ö. Hakan Çavuş tarafından düzenlenen 18.6.2004 günlü, 80/KDR:61 sayılı rapor ve eki 2.4.2006 tarihli tutanak ve eklerinde; Ege Üniversitesi Rektörlüğü Yabancı Diller Bölümünde saat ücreti karşılığı derse girenlerin tespiti amacıyla Ege Üniversitesinin kayıt ve belgelerinin incelenmesi sonucu düzenlenen 2.4.2004 tarihli kayıt inceleme tutanağı ve eklerine istinaden; kayıt ve belgelerden saptanan ve saat ücreti karşılığı 1.10.2000-30.6.2003 döneminde sigortasız çalıştırılarak derslere girenlerin ad - soyadlarına, brüt ücretlerini ve çalışma günlerini kapsayan listelerin kayıt inceleme tutanağının ekinde (Ek 4'de) belirtildiği, Ek 4 deki listede isim ve soyadları ile aldıkları saat ücretleri bulunanların günlük 7,5 saat çalışmaları bir tam gün sayılarak, (Ek.5) deki listenin son iki sütununda toplam gün ve toplam prime esas kazanç tutarlarının hesaplandığı; Ege Üniversitesi Personel Daire Başkanı A. Ö.'ün, Yabancı Diller Bölümünde ders veren saat ücretli öğretmenlerin önce Yabancı Diller Bölümüne başvurdukları, yabancı dilleri uygundur yazısı üzerine bunların 2547 sayılı Kanunun 31.maddesine göre ders vermek amacıyla görevlendirilmelerine onayın en son Rektörlük tarafından verildiğini, bunların çalışmalarının sürekli olmadığını, bunların ileri de Resmi bir Dairede kadroya atanabildikleri takdirde çalışmalarını 5434 sayılı Kanuna göre borçlanabildikleri ve emeklilik hizmet sürelerine sayıldığı beyan ve ifade ettiği hususlarının tespit edilerek, incelenen kayıtlardan ve alınan ifadelerden, saat ücreti karşılığı derse girenlerin 2547 sayılı YÖK Kanununun 31.maddesine göre çalıştırıldıklarını, bunların mutlaka bir Sosyal Güvenlik Kuruluşuna tabi olması gerektiğinin saptandığı. 2547 sayılı Kanunun Öğretim Görevlileri başlığını taşıyan 31. maddesinde, Öğretim görevlileri; Üniversitelerde ve bağlı birimlerde bu Kanun uyarınca atanmış öğretim üyesi bulunmayan dersler veya herhangi bir dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen konularının eğitim - öğretim ve uygulamaları için, kendi uzmanlık alanlarındaki çalışma eserleri ile tanınmış kişiler, süreli veya ders saati ücreti ile görevlendirilebilirler. Öğretim görevlileri, ilgili yönetim kurullarının görüşleri alınarak Fakültelerde Dekanların, Rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanlarının önerileri üzerine Rektörün onayı ile Öğretim üyesi, öğretim üye yardımcısı ve öğretim görevlisi kadrolarına atanabilirler veya kadro şartı aranmaksızın ders saati, ücreti veya sözleşmeli olarak istihdam edilebilirler, öğretim üyesi kadrosuna öğretim görevlileri en çok iki yıl süre ile aranabilirler; bu süre sonunda işgal ettikleri kadroya başvuran; öğretim üyesi bulunmadığı ve görevlerine devamda yarar görüldüğü takdirde aynı usulle yeniden atanabilirler. Atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunların yeniden atanmaları mümkündür. Bu takdirde ilk atama usulü uygulanır Konservatuarlar ile Meslek Yüksek Okullarına gerektiğinde sürekli olarak öğretim görevlisi atanabilir. hükümlerine yer verildiği, bu maddenin, açıkça yabancı dil derslerine saat ücreti karşılığı girenlerin statülerinin hukuki dayanağını gösterdiği, maddede belirtilen saat ücreti karşılığı derse girenlerin hizmet akdine tabi olarak çalıştıkları saptanmış olduğu için ve başka herhangi bir Kurum ve Kuruluşta çalışmadıkları tespit edilmiş olduğundan, Ek 4 ve Ek 5'deki listelerde tespit edilenlerin 506 sayılı Yasanın 2/1 maddesine göre sigortalı niteliklerinin olduğunun atandığı, bu nedenle, Ege üniversitesi Rektörlüğünün 506 sayılı Kanunun 4/1 maddesine göre içeren niteliğinde olduğu belirlenerek, - 506 sayılı Kanunun 4/1 maddesine göre, işveren niteliğinde olduğu saptanan Ege Üniversitesi Rektörlüğünün, Ek 5 deki listeye göre; a) 110 2000 tarihi itibariyle 506 sayılı Kanun kapsamına alınarak, anılan Kanunun 75 maddesine göre 8210 iş kolu kodundan işyeri dosyası tescil ettirilmesi ve işyeri bildirgesinin verilmemesi nedeniyle 506 sayılı Kanunun 140/a maddesi gereğince idari para cezası uygulanması, b) Ek 5'deki listeye göre, sigortasız çalıştırıldıkları saptananların listelerde belirtilen işe giriş tarihleri itibariyle işe giriş bildirgelerim verilmemesi nedeniyle, 506 sayılı Kanunun 140/b maddesi gereğince idari para cezalarının uygulanması, c) Ek 5'deki listede isimleri belirtilenlerin listenin son iki sütununda yer alan toplam çalışma günleri ve prime esas kazanç tutarları üzerinden prim belgelerinin imleme alınarak bunların yasal sürelerinde Kuruma verilmemeleri nedeniyle 506 sayılı Kanunun 140/c maddesi gereğince idari para cezası uygulanması gerektiği, sonucuna varılması üzerine, Kurumca işverene gönderilen ve 27.5.2008 tarihinde tebliğ edilen 20.5.2008 günlü, 167554 sayılı yazıda; Sigorta Müfettişi tarafından düzenlenen 18.6.2004 tarihli, 80/KDR:61 sayılı rapor ve eki tutanağa istinaden, yazı ekinde gönderilen dönem bordrolarında adı geçen sigortalılarla ilgili olarak bildirge ve dönem bordrolarının düzenlenerek bir ay içinde Kuruma gönderilmesi, ayrıca, sigortalı ise giriş bildirgelerinin verilmesinin istendiği,
Davacı Rektörlüğe ait Kurs işyerinin, Sigorta Müfettişi O. H. Ç. tarafından düzenlenen 18.6.2004 tarihli, 80/KDR:61 sayılı rapora istinaden. 1.10.2000 tarihi itibariyle 1236702 35 sicil numarasında resen tescil edildiği,
Müfettiş raporu ve kurum işlemine karşı Ege Üniversitesi Rektörlüğü tarafından Kurum Ünitesine yapılan itirazın, Kurum Ünitesi itiraz Komisyonunun 2008/15 E. ve 2008/15 K. sayılı kararı ile reddedilerek, keyfiyetin 13.2.2009 günlü, 055744 sayılı yazı ile 23.2.2009 tarihinde tebliğ edildiği; Dava, 506 sayılı Yasanın 79 ve 5510 sayılı Yasanın 85/3.maddesinde öngörülen bir aylık yasal süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tüm deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişi S. B.'na tevdi edilmiş, bilirkişi 20/10/2009 tarihli raporunda; davacı Rektörlüğün Yabancı Diller Bölümünde yabancı dil derslerinde saat ücreti karşılığında çalıştırılanların sigortalı gösterilmediklerinin belli olduğunu; Sigorta Müfettişince düzenlenen 18.6.2004 tarihli, 80/KDR:61 sayılı rapor ve eki tutanaklara göre; saat ücreti karşılığı derse girenlerin 2547 sayılı YÖK Kanununun 31. maddesine göre çalıştırıldıklarının tespit edildiğini; 2547 sayılı Kanunun 31.maddesinde, öğretim görevlileri Üniversitelerde ve bağlı birimlerde bu Kanun uyarınca atanmış öğretim üyesi bulunmayan dersler veya herhangi bir dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen konularının eğitim - öğretim ve uygulamaları için, kendi uzmanlık alanlarındaki çalışma eserleri ile tanınmış kişiler, süreli veya ders saati ücreti ile görevlendirilebilirler. Öğretim görevlileri, ilgili yönetim kurullarının görüşleri alınarak Fakültelerde Dekanların, Rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanlarının önerileri üzerine Rektörün onayı ile öğretim üyesi, öğretim üye yardımcısı ve öğretim görevlisi kadrolarına atanabilirler veya kadro şartı aranmaksızın ders saati ücreti veya sözleşmeli olarak istihdam edilebilirler. Öğretim üyesi kadrosuna öğretim görevlileri en çok iki yıl süre ile aranabilirler, bu süre sonunda işgal ettikleri kadroya başvuran öğretim üyesi bulunmadığı ve görevlerine devamda yarar görüldüğü takdirde aynı usulle yeniden atanabilirler. Atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunların yeniden atanmaları mümkündür. Bu takdirde ilk atama usulü uygulanır. Konservatuarlar ile Meslek Yüksek Okullarına gerektiğinde sürekli olarak öğretim, görevlisi atanabilir. hükümlerine yer verildiğini;
Öte yandan, olay tarihinde mer'i 506 sayılı Yasanın 2.maddesinde, Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar, 4.maddesinde, Bu Kanunun uygulanmasında 2.maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler işverendir. 5. maddesinde, Bu Kanunun uygulamasında ikinci maddede belirtilen sigortalıların işleri yaptıkları yerler işyeridir, 6.maddesinde de, Çalıştırılanlar, işe alınmalarıyla kendiliğinden sigortalı olurlar. Sigortalılar ile bunların işverenleri hakkında sigorta hak ve yükümlen sigortalının ise alındığı tarihten başlar. Bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez. Sözleşmelere, Sosyal Sigorta yardım ve yükümlerini azaltmak veya başkasına devretmek yolunda hükümler konulamaz denildiğinden; bu yasa hükümlerine göre, Sigorta Müfettişinin 18.6.2004 tarihli, 80/KDR:61 sayılı raporu ve eki 2.4.2004 tarihli tutanağa ekli belgelerde isimleri geçen öğretim görevlilerinin kayden tespite dayalı 2.4.2004 günlü tutanağa göre sigortalı sayılmaları gerektiğini; Buna göre, Sigorta Müfettişinin yukarıda sözü edilen raporuna dayanılarak Kurumca davacı Rektörlükten 20.5.2008 tarihli, 167554 sayılı yazı ile istenen 1.10.2000 - 30.6.2003 devresine ilişkin prim belgelerinin ve buna ilişkin Kurum Ünitesi İtiraz Komisyonunun 2008/15 E. ve 2008/15 K.sayılı ret kararının tebliğine dair 13.2.2009 günlü, 055744 sayılı işlemlerinin iptaline mahal bulunmadığı sonucuna varıldığını bildirmiştir.
Yukarıda açıklanan deliller ve değerlendirmeler ışığında dosya incelendiğinde; davacı Rektörlüğün Yabancı Diller Bölümünde yabancı dil derslerinde saat ücreti karşılığında çalıştırılanların sigortalı gösterilmedikleri, davacı kurum tarafından Üniversitenin görevlendirilen elemanlara karşı işveren olmadığı gibi, kendileri ile iş akdinin de yapılmadığı savunulmuş ise de, doğru uygulamanın işveren ve çalışanlar arasında yazılı iş akdi düzenlenmesi olmakla birlikte, düzenlenmiş yazılı bir iş sözleşmesi bulunmasa dahi, çalışanın, (saat başı, gündelik, haftalık veya aylık olarak ücretlendirilmesine bakılmaksızın) belirli bir ücret karşılığı, emeğini işverene veya işverenin işyerinde ifa edilen işe hasretmesi durumunda, iş akdinin fiilen var olduğunun kabulü gerekeceği, bu çalışanların saat başı ücretle çalıştıkları zaman dışında bir başka iş yerinde daha ücretli ve sigortalı çalışmalarının dahi işverenin ödenen ücretler üzerinden Sosyal Güvenlik Primini ödemesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı, Zira 506 sayılı Yasanın 2.maddesinde, Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar, 4.maddesinde, Bu Kanunun uygulanmasında 2.maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler işverendir. ve 6.maddesinde de, Çalıştırılanlar, işe alınmalarıyla kendiliğinden sigortalı olurlar. Sigortalılar ile bunların işverenleri hakkında sigorta hak ve yükümlen sigortalının işe alındığı tarihten başlar. Bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez. Sözleşmelere, Sosyal Sigorta yardım ve yükümlerini azaltmak veya başkasına devretmek yolunda hükümler konulamaz hükümleri karşısında, davacının saat başı ücret karşılığı işçilerinin Sosyal Güvenlik kaydını yaptırarak primlerini ödemekten kaçınamayacağı ve bu işçilerin çalıştığı iş yerini de, 5.maddesinde, Bu Kanunun uygulanmasında, ikinci maddede belirtilen sigortalıların işleri yaptıkları yerler işyeridir hükmü gereğince işyeri olarak tescilinden kaçınamayacağı; buna göre Sigorta Müfettişinin 18.6.2004 tarihli, 80/KDR:61 sayılı raporuna dayanılarak davalı Kurum tarafından resen 20.5.2008 tarihli, 167554 sayılı yazı ile 1.10.2000 - 30.6.2003 devresinde sigortalı gösterilmeyen kişiler için istenen prim belgelerinin verilmesine dair ihtarı ile buna ilişkin Kurum Ünitesi İtiraz Komisyonunun 2008/15 E. ve 2008/15 K.sayılı ret kararının tebliğine dair 13.2.2009 günlü, 055744 sayılı işlemlerinin usul ve yasalara uygun bulunup, iptaline gerek olmadığı, anlaşıldığından açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davacı EGE ÜNİVERSTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından davalı SGK aleyhine açılan KURUM İŞLEMİNİN İPTALİNE İLİŞKİN davanın REDDİNE,
Davalı yararına yürürlükte bulunan Av ücret tarifesine göre 1.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı yasa yolları açık olmak üzere karar verildi. 29.12.2009 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy