(506 S. K. m. 79, 83, 130)
Dava: Davacı, eksik işçilik bildirimi sebebiyle tahakkuk ettirilen prim borcundan dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Dilek Doğan tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi:
Karar: Davacı, davalı Kurumca eksik işçilik bildirimi sebebiyle tahakkuk ettirilen prim borcundan dolayı borçlu olmadığının tespitini talep edilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Somut olayda, yemekçilik işyerinde Kurum müfettişlerince yapılan denetim sonucu 1.1.2004-30.4.2004 ve 1.7.2004-30.3.2005 dönemine dair olarak eksik işçilik bildirildiğinden bahisle 1999 tarih ve 16/318 Sayılı Genelgede belirtilen %20 işçilik oranı üzerinden prim, işsizlik primi ve gecikme zammı tahakkuk ettirilmiş, Ünite İtiraz Komisyonunca yapılan itiraz kısmen kabul edilerek işsizlik sigortası yönünden tahakkuk iptal edilmiş, 21.854,32 TL prim tahakkuk ettirilmiştir.
Mahkemece, TOBB tarafından düzenlenen kapasite raporunda işin 11 işçiyle yürütülebileceğinin belirtildiği, yerel denetimde de 11 işçinin bulunduğunun saptandığı, Genelgenin ihaleli işler ve ubina inşaatı işi'nde uygulanabileceği, %20 oranının somut olaya uygulanamayacağından bahisle davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
506 Sayılı Kanunun 79 uncu maddesi, Bu Kanunun 83'üncü maddesinde belirtilen kurum ve kuruluşlar tarafından ihale yoluyla yaptırılan her türlü işler, gerçek veya tüzel kişilerce yapılan inşaatlardan dolayı yeterli işçilik bildirmiş olup olmadığı Kurumca araştırılır... düzenlemesini içermekte olup; aynı Kanunun 83 üncü maddesinde belirtilen kurum ve kuruluşlar ise, Genel ve katma bütçeli kuruluşlar, il ve belediyeler veya sermayesinin en az yarısı genel ve katma bütçeli kuruluşlar ile il ve belediyelere ait olan teşekkül ve müesseseler, kamu iktisadi kuruluşları ve bunların müessese, bağlı ortaklık ve iştirakleri, kanunla ve kanunların verdiği yetkiye dayanarak kurulan kurum ve kuruluşlar, döner sermayeli kuruluşlar... olarak belirtilmiştir.
Ancak, 506 Sayılı Kanunun konuya dair 130. maddesinde yer alan, İşverenin Kuruma, emsaline, yapılan işin nitelik, kapsam ve kapasitesine göre işin yürütülmesi için gerekli olan sigortalı sayısının, çalışma süresinin veya prime esas kazanç tutarının altında bildirimde bulunduğunun Kurumca saptanması halinde, işin yürütülmesi için gerekli olan asgari işçilik miktarı, yapılan işin niteliği, bünyesinde kullanılan teknoloji, iş yerinin büyüklüğü, benzer işletmelerde çalıştırılan işçi sayısı, ilgili meslek veya kamu kuruluşlarının görüşü gibi unsurları dikkate alarak sigorta müfettişi tarafından tespit edilir. düzenlemesi; kayıt dışı çalışmadan kaynaklanan prim kaybının önüne geçilebilmesi yönünden, 506 Sayılı Kanunun 79 uncu maddesindeki yöntem ve asgari işçilik oranlarıyla bağlı kalınmaksızın, eksik işçilik bildiriminde bulunulup bulunulmadığının tespitine olanak vermektedir.
Hal böyle olunca, davacının, eksik işçilik bildiriminde bulunduğu gerekçesiyle, resen tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammının iptali istemli davada; anılan işin yürütülmesi için gerekli miktarda işçilik bildirimi yapılıp yapılmadığının; işin niteliği, bünyesinde kullanılan teknoloji, iş yerinin büyüklüğü, benzer işletmelerde çalıştırılan işçi sayısı, ilgili meslek veya kamu kuruluşlarının görüşü gibi unsurların dikkate alınması suretiyle yapılacak bilirkişi incelemesi uyarınca belirlenmesi gerekir.
Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, yanılgılı değerlendirme ve eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, temyiz harcının istenmesi halinde iadesine, 24.11.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy