(506 S. K. m. 87)
Dava: Dava, iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirler sebebiyle uğranılan Kurum zararının rücuan tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın, davalılardan D... Limited Şti. yönünden reddine, diğer şirket yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davacı Kurum ve davalılardan B... Limited şirketi Avukatlarınca temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi D. D. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki belgeler okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi:
Karar: 1) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2) Dava, davalılardan D... Ltd. Şti'ye ait inşaatın yapımında meydana gelen zararlandırıcı sigorta olayı sonucu yaşamını yitiren sigortalının hak sahiplerine yapılan sosyal sigorta yardımları sebebiyle uğranılan Kurum zararının teselsül hükümleri gereğince davalılardan rücuan tahsili istemine ilişkindir.
Davada öncelikle halledilmesi gereken sorun, zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan sigortalıyı çalıştıran B... Tic. Limited şirketiyle D... Limited Şirketi arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin bir başka ifade ile, asıl işveren-alt işveren (taşeron) ilişkisi olup-olmadığının saptanmasıdır.
506 Sayılı Kanunun 87 nci maddesi hükmüne göre aracı, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentisinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişidir.
Asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığı için öncelikle işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile, asıl işverenin işverenlik sıfatına sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir. İşin belirli bir bölümünde değil de. tamamının bir bütün halinde, ya da, bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.
Aracı sıfatının kazanılmasında, diğer koşullar ise. asıl işverenden istenilen işin, asıl iş ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu sebeple de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.
Mahkemece, davalılardan D... Ltd. Şti'nin davaya konu iş kazasının meydana geldiği inşaatta sigortalı çalıştırıp-çalıştırmadığı; işin tamamından el çekerek, anahtar teslimi şeklinde diğer davalıya yaptırıp-yaptırmadığı, davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunup-bulunmadığı belirlenip, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu yönde araştırılma yapılmaksızın karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırıdır.
Mahkemece, yapılması gereken iş, taraflar arasındaki sözleşmeyi de celbederek asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığını saptamak, işin anahtar teslimi olarak verildiğinin anlaşılması durumunda şimdiki gibi karar vermek, aksi takdirde, oluşa uygun yeni bir kusur raporu alarak, karar vermekten ibarettir.
O halde, davacı Kurum ve davalılardan B... Limited Şirketi vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde temyiz eden B... Ltd. Şti'ye iadesine, 03.11.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy