(2004 S. K. m. 72)
Dava: Davacı, zamanaşımı sebebiyle ödeme zorunluluğunda olmadığı borçların tespitiyle zamanaşımına uğrayan borcun terkinine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi H. K. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: B.K., zamanaşımını borcu sona erdiren sebepler arasında düzenlemiş olmakla birlikte, bu sebep, diğer sona erme sebeplerine oranla, eksik ve nispi nitelikte bir sona erdirme sebebidir. Zamanaşımı, borcu gerçek anlamda sona erdiren bir sebep değildir. Burada kanun koyucu, zamana alacak hakkını zayıflatan bir etki tanımıştır. Zamanaşımı, borcun nispi bir sona erme sebebidir. Belirli bir zamanın geçmesi, alacak ve borcu kendiliğinden sona erdirmez; ancak alacaklının elinden, borçlu istemediği takdirde alacağı dava yoluyla takip ve tahsil etme imkanını alır. Zamanaşımı, borçluya sadece bir defi hakkı verir. Borçlu, alacaklıya bu defi hakkını ileri sürdüğü takdirde, borç sona ermekte, eksik bir borç haline gelmekte ve alacaklının açmış olduğu dava reddedilmektedir. Zamanaşımına uğramış bir alacak, borçlunun zamanaşımı definden sonra da alacaklıya bu alacak üzerende eksik bir alacak hakkı verir. Borç eksik de olsa varlığını devam ettirdiğinden, borçlu bu borcu ifa ederse, bir bağışlama teşkil etmediği gibi, sebepsiz bir zenginleşme de teşkil etmez ve dolayısıyla borçlu bunu sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak geri isteyemez. (Prof. Dr. Fikret Eren 11. Baskı sayfa:1232 vd)
Dava konusu somut olayda, davacı şirketin, 21.05.2009 tarihinde davalı Kuruma müracaat ederek, Kosgeb'e verilmek üzere borçlarını gösterir belgenin verilmesi talebinde bulunduğu, Kurumca verilen cevabi yazı da, 31.05.2009 tarihi itibariyle 3.343,51 TL borç bildirildiği, iş bu dava ile; zamanaşımına uğrayan borçların da bildirilmesi sebebiyle ödememe zorunluluğunda olunmayan borçların tespitiyle zamanaşımına uğrayan borcun terkininin talep edildiği, dava devam ederken borcun ödendiği ve borcu bulunmadığına dair belgenin Kurumca davacı şirkete verildiği, dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Mahkemece; yukarda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilerek, alacaklı tarafından açılmış bir alacak davasının bulunmadığı ve zamanaşımına uğramış olan borcun ödenmiş olması sebebiyle sebepsiz zenginleşmeye konu olamayacağı gözetilerek, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, temyiz harcının istenmesi halinde iadesine, 31.05.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy