(2926 S. K. m. 2, 3, 6, 10)
Dava: Davacı vekili; davacının 1995 ile 31.1.2001 ve 1.4.2003 - 31.10.2006 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemiştir. Mahkemece, bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar: Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi M. Y. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
TMO Uşak Ajans Müdürlüğü'ne 1.9.1995 ve 1.9.1997 tarihleri arasında haşhaş kapsülü teslimi sırasında yapılan Bağ-Kur prim kesintisi bulunan davacının 1.9.1995-31.12.1995 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalılığı hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. 31.12.1995 sonrası döneme ilişkin olarak Yargıtay Bozma İlamının gerekleri yerine getirilmemiştir.
2926 Sayılı Kanunun 2 nci maddesine göre, diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve bir işverene hizmet akdiyle bağlı olmayan tarımsal faaliyette bulunan kimseler, diğer koşulların da varlığı durumunda tarım Bağ - Kur sigortalısı sayıldıkları gibi, 6'ncı madde gereğince, bu kişilerin sigortalılıkları, tarımsal faaliyetlerine son verdikleri tarihte veya diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışmaya başladıkları tarihten bir gün önce sona ermektedir. Sigortalı sayılmanın bir koşulu da, tarımsal faaliyetin kesintisiz sürdürülmesidir. Anılan Kanunun 3'üncü maddesinin (b) bendine göre, tarımsal faaliyet, gerek kendi mülkünde, gerek ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, gerekse kamuya ait yerlerde yapılabilir. 10'uncu maddede sayılan, makam, kurum, kuruluş, kooperatif, birlik, şirket ve banka kayıtları ise sigortalılığın başlangıcına ve tescile esas kabul edilmektedir.
İnceleme konusu davaya bu çerçevede bakıldığında; 31.12.1995-31.10.2006 tarihleri arasında isteme konu dönemlerde davacının tarımsal faaliyette bulunup bulunmadığı yeterince araştırılmamıştır. Dosya kapsamında bulunan muhtarlık ve jandarma tutanaklarına göre kendine ait 20 dönüm arazisinde haşhaş, buğday, arpa ekerek geçimini sağlayan davacının 2926 Sayılı Kanunun 10. maddesinde belirtilen kuruluş kaydı bulunmadığı gibi, üzerinde kayıtlı 6.675, 33675, 2038 m2 tarla olmakla birlikte 2004/12. ay itibariyle edinildikleri anlaşılmakla öncelikle 13.12.2007 tarihli dilekçesine göre, Sivaslı İlçesi Salmanlı Köyü sınırları içinde bulunan arazileri sebebiyle 1989 yılından beri Belediye'ye arazi beyannamesi verdiğini belirtmiş olup, buna ilişkin beyanname ve ödenen vergi kayıtlarının ilgili yerlerden getirtilmesi gerekmektedir. Davacının hangi ürünleri ektiği, nerelere sattığı satışa ilişkin belgelerin bulunup bulunmadığı, gübre kullanıp kullanmadığı, buna ilişkin faturaların olup olmadığı araştırılmalı, TMO'nca haşhaş kapsülü teslimatı sebebiyle 1.9.1997 tarihinde yapılan prim tevkifatı da gözetilmek suretiyle 2926 Sayılı Kanunun 2, 3 ve devamı maddelerinde aranan yasal unsurların tespiti amacıyla tarımsal faaliyet araştırılması yapılmalı ve böylece sigortalılık koşullarının var olup olmadığı tespit edilmeli ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, 16.06.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy