(506 S. K. m. 79, 108)
Dava: Hükmün, tarafların vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi (...) tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 108. maddeleri olup, sigortalılığın zorunlu, kişiye bağlı, devredilemez niteliği gereğince bu tür davaların kamu düzenine ilişkin olduğu açık ve özel bir duyarlılıkla çözümlenmesi zorunludur.
Bu yönde Kuruma bildirilmeyen çalışma süresinin ve sigorta başlangıç tarihinin tespitine karar verilebilmesi için davanın çalışılan yılın sonundan başlayarak 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması gerekir. Yönetmelikle tespit edilen belgeler kapsamında işe giriş bildirgesinin verilmesi durumunda, bildirgede öngörülen işe başlama tarihinden sonrası için hak düşürücü süreden bahsedilemez, işe giriş bildirgesindeki işe giriş tarihinden önceye ilişkin süreler açısından ise hak düşürücü süre işlemeye devam edecektir. Ayrıca, işe giriş bildirgesinin de yine yasada öngörülen hak düşürücü süre dahilinde Kuruma verilmesi gerekir. Zira hak düşürücü sürenin geçirilmesi hakkın özünü ortadan kaldırdığından; bu sürenin geçirilmesinden sonra işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmesi ya da primlerin ödenmesinin; hak düşürücü süreyi yeniden canlandırması mümkün değildir.
Somut olayda; davacının sigorta sicil dosyası içeriğinde, davaya konu işyerinde 15.11.1983 tarihinde işe girişine dair bildirgesi mevcuttur. Kuruma 22.01.1983 tarihinde hak düşürücü süre dahilinde intikal ettiği hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Dolayısıyla, 15.11.1983 tarihinden sonrası için hak düşürücü süre işlemeyecek olup, bu tarihten önceki çalışmaların ise ancak çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıllık hak düşürücü süre geçirilmeden tespiti mümkündür.
Hal böyle olunca, davacının 15.11.1983 tarihinden önceki döneme ait çalışmasının tespitine ilişkin taleplerin hak düşürücü süre sebebiyle reddi gerekmektedir.
15.11.1983 sonrası çalışmalar yönünden ise dosya kapsamına göre, davacının 15.11.1983 tarihinde işe başladığı bildirimini içeren işe giriş bildirgesinin 22.11.1983 tarihinde Kuruma intikal ettiği, yöntemince düzenlenip süresinde Kuruma verilen işe giriş bildirgesi, kişinin işe alındığını gösteren yazılı karine niteliğinde ise de, fili çalışmanın varlığının ortaya konulması açısından tek başına yeterli kabul edilemeyeceğinden, çalışıldığı iddia edilen işyeri tespit tarihi itibariyle kapsamda olmakla birlikte işe giriş bildirgesinde davacıya atfen atılan imzanın davacının eli ürünü olup olmadığı grafoloji uzmanından alınacak raporla saptanmalı ve davacıya verilen sigorta sicil numarasının o yılın serilerinden olup olmadığı araştırılmalı, işe giriş bildirgesindeki kimlik bilgileri ile davacının kimlik bilgilerinin aynı olup olmadığı saptanmalı, zabıta marifetiyle komşu iş yeri sahipleri ile çalışanlarının da bilgi ve görgülerine başvurularak fili çalışma olgusu ile çalışmanın niteliği somut ve inandırıcı bilgilere dayalı biçimde kanıtlanmalıdır.
Mahkemece açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Kurum Avukatı'nın bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, 30.06.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy