(5510 S. K. m. 4, Geç. m. 7) (2926 S. K. m. 3, 10, 60)
Dava: Dava sonucu itibarıyla, çakışan zorunlu SSK'lı çalışmalar dışında, 01.12.1988-30.12.2003 tarihleri arasında, kurumca kabul edilmeyen sürelerde 2926 sayılı Yasa kapsamındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığın tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Ş. Ö. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Davanın, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4/1-b bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu ancak, geçiş hükümlerini içeren aynı yasanın Geçici 7. maddesi gereğince mülga 2926 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğinden, söz konusu mevzuat hükümleri gereği yapılan inceleme sonucunda;
Davacının, 01.12.1988 tarihli tescille başlayan zorunlu Tarım Sigortalılığı, çakışan 506 sayılı Yasa kapsamındaki zorunlu çalışmalar ve prim ödemeleri gözetilerek, 01.12.1988-09.08.1991, 01.03.1998-09.06.1998 ve 01.12.1998-30.12.2003 tarihleri arası dönem (8 yıl 15 gün) olarak belirlenmiş; Mahkemece hiçbir tarımsal faaliyet araştırması yapılmaksızın, çakışan SSK'lı çalışmalar dikkate alınarak ve davalı Kurumca kabul edilip, yeniden tespitinde hukuki yarar da bulunmayan dönemlerde gözetilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
2926 sayılı Yasanın 3. ve bu yasanın uygulanma usul ve esasları hakkındaki Yönetmeliğin 5. maddesine göre tarımsal faaliyet; gerek kendi mülkünde, gerek ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, gerekse kamuya ait yerlerde yapılabilir. Anılan Yasanın Tescilde esas alınacak belgeler başlığını taşıyan 10. maddesi ile yönetmeliğin 9. maddesine göre ise; sigortalıları kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile ayrıca diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, yasayla kurulu meslek kuruluşlarının tarım satış kooperatifleri ve birliklerinin, tarım kredi kooperatifleri ve birliklerinin, ziraat odalarının, pancar ekicileri üretim kooperatifleri ile birliğin (Pankobirlik), Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'nin ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtları esas alınmaktadır. Belirtmek gerekirse, 2926 sayılı Yasanın 2. maddesine göre Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması koşulu 3. maddede belirtilen tarımsal faaliyetin kesintisiz sürdürülmesine bağlıdır. Bu bakımdan, dava edilen süreler itibariyle tarımsal faaliyetinin süregeldiği kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi, özellikle de tarım Bağ-Kur sigortalılığına karine sayılan ve anılan Yasanın 10. maddesinde öngörülen kayıtlardan; Ziraat Odası kaydı, tarım kredi kooperatifi ile Ziraat Bankası kayıtları gibi kayıtların başlangıçları, bitmişse bitiş tarihleri ile varsa ürün teslimleri ve/veya ürün teslimlerinden yapılan prim tevkifatlarının belirlenmesi gerekir.
Bu maddi ve hukuki olgular birlikte gözetilerek; 01.12.1988-30.12.2003 tarihleri arasındaki, davaya ve uyuşmazlığa konu olan dönemlerde (09.08.1991-01.03.1998 ve 09.06.1998-01.12.1998 arası); tarımsal faaliyetin varlığı ve sürekliliği yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde usulünce araştırılarak, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki tarımsal faaliyet bulunmasa dahi; davacının ilk prim ödemesinin 27.02.1998 tarihinde olması ve uyuşmazlığa konu 09.06.1998-01.12.1998 tarihleri arası dönemde, sadece 20.08.1998 tarihinde 2 adet prim ödemesinin bulunması karşısında, söz konusu ödemeler nedeniyle, davalı kurumdan sorularak belirlenecek fazla prim ödemesinin bulunması halinde, fazla ödemeye karşılık gelen sigortalılık süresi, gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılarak belirlenecek süre kadar ve 20.08.1998 tarihli ödemenin çakışan SSK'lı dönem içerisinde yer alması nedeniyle de, SSK'lı çalışmanın sona erdiği 14.10.1998 tarihini takip eden aybaşından (01.11.1998) başlatmak suretiyle, prim ödeme tarihleri itibariyle yürürlükte bulunan 2926 sayılı Yasanın 60. maddesi kapsamında isteğe bağlı sigortalı sayılabileceği göz ardı edilmemelidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, 07.07.2011 gününde oybirliği ile karar verilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy