(506 S. K. m. 79)
Dava: Davacı, davalı kat maliklerine ait apartman işyerinde 01.07.1979-30.06.2004 tarihleri arası dönemde kapıcı olarak aylık 30 gün üzerinden sürekli çalıştığının tespitini istemiştir.
Mahkemece, uyulan bozma ilamı uyarınca, ilamında belirtildiği şekilde, bir kısım davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar: Hükmün davalı Kurum ile, davalılardan N. K. (E.) tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Ş. Ö. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davacı, Kazancı Yokuşu Sağıroğlu Sk. No:33 Beyoğlu/İstanbul adresinde kurulu İller Apartmanı işyerinde, 01.07.1979-30.06.2004 tarihleri arası dönemde, kapıcı olarak, aylık 30 gün üzerinden sürekli çalışmanın tespitini istemiştir.
Mahkemece, 06.12.2007 günlü ilk kararla, Cihangir Mh. 658 Ada 26 Parselde kaim Apartman kat malikleri S. B., N. P. K., Z. Ö., S. D., H. F. M., J. Ş. ile davalı SSK yönünden davanın kabulüne karar verilirken; davayla ilgisi bulunmadığından bahisle Cihangir Mh. 658 Ada 56 Parselde kaim diğer Apartman kat malikleri ile, çalışmanın geçtiği apartmanda henüz apartman yönetiminin oluşmamış olması nedeniyle de, davalı İller Apt. Yöneticiliği hakkındaki istemin reddine karar verilmiştir.
Hükmün davalı Kurum tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 21.01.2010 günlü bozma ilamıyla, hizmet tespitine ilişkin mahkeme hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalı bulunarak bozulmuştur.
Uyulan bozma ilamı uyarınca, yapılan yargılama neticesinde, bilirkişi raporuna (31.01.2011 günlü) dayalı olarak, 03.03.2011 günlü ikinci kararla; ilk hükümle haklarındaki dava kabul edilen Cihangir Mh. 658 Ada 26 Parselde kaim Apartman kat malikleri yönünden, bu defa husumet yönünden davanın reddine karar verilirken; Cihangir Mh.658 Ada 56 Parselde kaim Apartman kat malikleri ile, davalı SSK yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiştir.
Yukarıdaki bilgiler ışığı altında;
A) Çalışmanın geçtiği Apartmanın kat malikleri olduğundan bahisle haklarındaki davanın ilk hükümle kabulüne karar verilen Cihangir Mh. 658 Ada 26 Parsel kat malikleri davalı S. B., N.P. K., Z. Ö., S. D., H.F. M. ve J. Ş.'in, ilk hükmü temyiz etmeyerek, karşı taraf lehine oluşan usuli kazanılmış hak durumu dikkate alınmaksızın, bozma sonrası yapılan yargılama neticesi, bu sefer haklarındaki davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi; diğer yandan, davacının, 30.12.2003 günlü şikayet dilekçesi üzerine düzenlenen 08.12.2006 tarihli yoklama memurluğu soruşturma evrakında, çalışmanın geçtiği işyerinin"Kazancı Yokuşu Sarıoğlu Sk. No:33/1"de kurulu, İller Apartmanı olduğu, ifadelerine başvurulan bir kısım tanıkların da, 658 Ada 26 Parsel kat malikleriyle uyumlu olduğu anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan husumet konusu, davanın her safhasında, taraflarca ileri sürülebileceği gibi, kamu düzeniyle ilgili olduğundan mahkemece de re'sen göz önünde bulundurularak çözüme ulaştırılması gereken bir husus olması nedeniyle; Cihangir Mahallesi 658 Ada 56 Parselde kaim Apartmanın, davaya konu çalışmaların geçtiği işyeriyle ilgisinin usulünce araştırılması gerekir. Bu kapsamda, çalışmanın geçtiği yerin, 26 ve 56 Parsellerde kaim apartmanlardan oluşan bir site olup olmadığı, davacının her iki apartmanda da çalışıp çalışmadığı, taşınmazların birbirlerine yakınlıkları, nitelikleri gibi, tüm hususlar usulünce araştırılıp saptanmalı, bu yönde gerekirse, davacının açıklayıcı beyanlarına başvurulmalı ve varılacak sonuca göre, davalı 658 Ada 56 parsel kat malikleri yönünden bir karar verilmelidir.
B) Öte yandan, hizmet tespitine ilişkin mahkeme hükmü de eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Buna yönelik Dairemizin 21.01.2010 günlü bozma ilamının gereği yerine getirilmemiştir.
Bu tür uzun süreli sigortalı (01.07.1979-30.06.2004 arası) hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi gerekir. Ayrıntıları Dairemizin anılan bozma ilamında belirtildiği üzere; sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği, ya da, bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı; davacıyla ilgili tüm belge ve kayıtlar (gelir gider makbuzları, apartman işletme ve karar defterleri v.s) davalı işverenden re'sen celbedilmeli; davacı 01.07.1979 tarihinden itibaren çalıştığını iddia etmesi nedeniyle, çalışmanın geçtiği taşınmaz veya taşınmazların iskan tarihleri usulünce celbedilmeli; aynı çevrede iş yapan başka işverenler veya bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı; davacı tarafından 28.06.2010 tarihli dilekçe ekinde, davacının oturduğu kapıcı dairesine ait, su ve ceza ihbarnamesi ibraz edilmiş olmakla birlikte, anılan kayıtların 2010 yılına ait olması nedeniyle, isteme konu çalışma süresine ilişkin, kapıcı dairesine ait abonmanlık sözleşmelerinin(telefon, su, elektrik v.s) varlığı araştırılmalı ve ilgili kayıtlar celbedilmeli, çalışmanın geçtiği apartman işyerindeki bağımsız bölüm sayısı ile, nitelikleri ve yapılan hizmetler belirlenmeli; toplanacak tüm kanıtlar birlikte ve yeniden değerlendirilerek varılacak sonuca göre karar verilmelidir.
C) Diğer taraftan, 20.10.2011 günlü Dairemizin geri çevirme kararı üzerine ibraz edilen 01.04.2009 günlü veraset belgesine göre, davalı H. N. K.'ın yargılama sırasında vefat ettiğinin anlaşılması karşısında, tek mirasçısı olan S. K. (T.)'ın usulünce davaya iştirakinin sağlanarak yapılacak yargılama sonucuna göre karar verilmesi gerekir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme ile, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum ile, davalı N. K. (E.)'nın bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan N. K.'ya iadesine, 13.09.2012 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy