(506 S. K. m. 6, 79)
Dava ve Karar: Dava, sigorta başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilamda belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi D. Ş. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6 ncı maddesinde ifade edildiği üzere, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Somut olayda, işe giriş bildirgesindeki işyerinin sicil numarasının
. olduğu, Kurum'un mahkemeye
sicil numaralı Ha-kan Komandit Şirketi isimli işyerinin bordrolarını gönderdiği, Muğla Ticaret Sicil Memurluğu'nca bu isimde bir şirketin bulunmadığının mahkemeye bildirildiği, Ha-kan Komandit Şirketi isimli şirketin 06.02.1980 tarihinde kanun kapsamına alındığı, 31.05.1990 tarihinde kanun kapsamından çıkarıldığı,10 yıllık bekleme süresinin dolması nedeniyle işyeri dosyası imha edildiğinden işveren Bekir Öztürk ile şirketin bağlantısının olup olmadığının bilinemediğinin Muğla Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nce mahkemeye bildirildiği, Adana Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nce
sicil numaralı işyerinin 1986 yılı itibariyle Maraş İl Müdürlüğü'ne bağlı olduğunun bildirildiği, mahkemece dinlenen tanıklar M
G
ve Y
Ö
'ün ifadelerinde davacıyla birlikte B
Ö
'ün yanında Salihli'de çalışırken, şirketin belediyeden iş alması nedeniyle Salihli'den İzmir'e götürüldüklerini ve İzmir/Çandarlı'da inşaat işinde çalıştıklarını beyan ettikleri tespit edilmiş olup, bu bilgiler ışığında mahkemece verilen kabul kararı eksik incelemeye dayalıdır.
Mahkemece, işe giriş bildirgesindeki
sicil numaralı işyerinin dosya içinde mevcut 1986/2. dönem bordro tanıklarının dinlenmeli, davacı tanıklarının Salihli'den İzmir'e götürülerek inşaat işinde çalıştıkları hususu araştırılmalı, Ha-kan Komandit Şirketiyle B
Ö
arasında bağlantının olup olmadığı Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden sorularak tespit edilmeli, 23459.4607 sicil numaralı işyerinin 1986 yılından bu yana Maraş'ta faaliyet gösterdiği hususu Maraş Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden sorulmalı, bu araştırmalar neticesinde şirketin nerede faaliyet gösterdiğini açıklığa kavuşturularak aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler zabıta marifetiyle saptanarak, çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde; işyerinin kapsamı, kapasitesiyle işin ve işyerinin niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak hizmet akdinin unsurlarının da gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenerek, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 30.09.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy