(6100 S. K. m. 373)
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulü, yerel mahkeme kararının kaldırılması ve davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM:
Davacı vekili müvekkilinin; Eylül 1985 tarihinden Nisan 2006 tarihine kadar davalı işyerinde yer altı işçisi olarak aralıksız ve tam şeklide çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
II-CEVAP:
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 1985 tarihinden bugüne kadar halen devam etmekte olan aralıklarla Sivas ve Kayseri'de sigortalı çalışmalarının bulunduğunu, çalışmalarının kesintili olduğunu, davanın 5 yıllık süre içinde açılmadığını beyanla, hak düşürücü süre yönünden ve esastan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Birlik Mad. İth. İhr. Turizm. Tic.ve San. Ltd. Şti. temsilcisi cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının doğru olmadığını, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacının 1995 yılında işyerinde ayrıldığını, bir daha işyerinde çalışmadığını, işyerlerinin mevsimlik olduğunu yılda en fazla 7 ay çalışma yapıldığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III-MAHKEME KARARI:
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
“1-Davacının davasının kısmen kabulüne, kısmen reddine,
Davacının 24/08/2004- Nisan/2006 tarihleri arasındaki sezonluk çalışmalarının kuruma bildirilmediği, bu tarihler arasındaki 368 gün çalışmasının 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında iş akdine dayalı sigortalı olarak çalıştığının tespitine,
Davacının fazla isteminin reddine,” şeklinde karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İlgili Bölge Adliye Mahkemesince, yerel mahkemece hükme esas alınan 5 yıllık hak düşürücü sürenin başlangıcı olarak, mevsimlik çalışmanın sona erdiği yılın sonu esas alınması gerektiğinden bahisle, davacının istinaf istemi kabul edilerek, “a)Davacının bildirilen ve Kurumca kabul edilen süreleri dışında 1986/2,3. dönemden 147 gün, 1987/2. dönemden 65 gün, 1989/2,3. dönemden 199 gün, 1990/2,3. dönemden 209 gün, 1991/2,3. dönemden 120 gün, 1992/2,3. dönemden 165 gün, 1993/2,3. dönemden 240 gün, 1994/2,3. dönemden 120 gün, 1995/2,3. dönemden 120 gün, 24/08/2004-31/01/2005 arası 158 gün, 01/07/2005-31/01/2006 arası 210 gün, davalı işverene ait işyerinde asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazla talebin reddine,” şeklinde karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalı Kurum vekili; eksik inceleme nedeniyle kararın bozulmasını istemiştir.
Davalı şirket vekili; eksik inceleme nedeniyle kararın bozulmasını istemiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Eylül 1985 tarihinden Nisan 2006 tarihine kadar davalı işyerinde yer altı işçisi olarak aralıksız ve tam şeklide çalıştığının tespiti istemli davada, ilgili bölge adliye mahkemesince yukarıda belirtilen şekilde davalı işveren ait işyerinde asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de; kabule konu çalışmanın niteliğini de (yer üstü ya da yer altı şeklinde belirtmek suretiyle) gösterecek şekilde infaza elverişli karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, davalı vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun davacı yönünden esastan kabulü ile davanın kısmen kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle HMK’nın 373/2 maddesi gereği BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı şirkete iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 12.02.2020 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)