(5510 S. K. m. 86) (506 S. K. m. 79) (6100 S. K. m. 353)
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalılar ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılar ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I- İSTEM: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin 15.08.2010 tarihinden 04.04.2016 tarihine kadar davalılar nezdinde sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II- CEVAP: Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının davalı işverenlerden ...’a ait ...sicil sayılı işyerinde 12.09.2015 - 31.03.2016 tarihleri arasında kesintili olarak çalıştığının görüldüğünü, davacının iddiasını yazılı belgeler bağlamında somut ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkillerinin işyeri açılış ve vergi kaydı açılış tarihlerinin davacının işe başladığını iddia ettiği tarihten sonra olduğunu, davacının, müvekkillerine ait işyerlerinde çalışanların beyanlarına başvurarak hangi dönemde hangi işyerinde çalıştığının kesin olarak tespit edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III- MAHKEME KARARI: A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesi tarafından, “1-Davanın kabulüne, Davacının ... sicil nolu işyerinde 15/08/2010 -31/07/2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak ve asgari ücretle 1427 gün çalıştığının ve bu çalışmalarının kuruma bildirilmediğinin tespitine, ...sicil nolu işyerinde 01/08/2014-31/03/2016 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak ve asgari ücretle 600 gün çalıştığının, 401 günün kuruma bildirilmediğinin tespitine,” şeklinde karar verilmiştir. B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI: Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, “1-)İzmir 14. İş Mahkemesi'nden verilen 07.12.2017 tarih, 2016/174 Esas ve 2017/429 Karar sayılı kararına yönelik fer'i müdahil Kurum vekili ve davalılar vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,” şeklinde karar verilmiştir.
IV- TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ: Davalılar ve fer’i müdahil Kurum vekilleri temyiz dilekçesinde belirtilen nedenlerle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10.Hukuk Dairesi Kararının bozulması gerektiğini beyan etmiştir.
V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI ve İNCELEME Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Kanunun Geçici 7. maddesi atfı ile 506 sayılı Kanunun 79/10 ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleridir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Somut uyuşmazlıkta; Mahkemece, davacının talep konusu dönemde kesintisiz olarak davalı işverenler yanında çalıştığı kabul edilmiş olmasına rağmen dava dışı işyerlerinden yapılan bildirimlerin dışlanmamasının çelişkiye neden olduğu açıktır. Talep konusu dönemde, birden çok farklı işyerinden yapılan bildirimler olduğu görülmekle, dava dışı işyerlerindeki çalışmaların iptali gerçekleşmeden çalışmanın kesintisiz olduğunun kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Dava dışı işyerleri nezdinde yapılan çalışmalara ilişkin bildirimlerden, SGK tarafından re’sen iptal edilmeyenler yönünden yapılan bildirimlerin iptali sağlanması gerekeceğinden, bildirilen çalışmalarla ilgili olarak dava dışı işverenlerin de hak alanını da ilgilendirdiği gözetilerek HMK 124. maddesi gereği husumet yöneltmesi için davacıya mehil verilmeli; usulüne uygun şekilde katılım sağlandıktan sonra onların da gösterecekleri bütün deliller toplandıktan sonra, yapılacak değerlendirme sonucuna göre bir karar verilmelidir. Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm sair hususlar incelenmeksizin bozulmalıdır.
Sonuç: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ... ve ...'a iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 05/02/2020 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)