(506 S. K. m. 79) (5510 S. K. m. 86) (6100 S. K. m. 124)
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalılar ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılar ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I- İSTEM:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin 01.12.2011 tarihinden 01.02.2016 tarihine kadar kesintisiz olarak davalılara ait işyerinde sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II- CEVAP:
Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafın ilk işe giriş tarihinin 01.12.2011 olduğunu, davalılardan ...’a ait ... sicil sayılı işyerinin ..., ...’a ait ... sicil sayılı işyerinin de 22.08.2012 tarihinde 5510 sayılı Yasa kapsamına alındığını, davacının tespitini istediği dönemler arasında başka işverenlere ait sahte, şüpheli ve kontrollü işyerlerinden çalışma kaydının bulunduğu, davacının iddiasını yazılı belgeler bağlamında somut ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının çalıştığı dönemlerin kuruma bildirildiğini, müvekkillerinin vergi kaydı açılış tarihlerinin Kasım 2011 ve Ağustos 2014 yıllarında olduğunu, davacının iddia ettiği tarihlerin doğru olmadığını, davacının, müvekkillerine ait işyerlerinde hangi dönemde hangi işyerinde çalıştığının kesin olarak tespit edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III- MAHKEME KARARI:
A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece Mahkemesi tarafından,
“1-Davanın kabulüne,
Davacının... sicil nolu işyerinde 01/12/2011-31/07/2014 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden ve asgari ücretle 960 gün çalıştığının, bu çalışmalarının kuruma bildirilmediğinin tespitine,
... sicil nolu işyerinde 01/08/2014-01/02/2016 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden ve asgari ücretle 540 gün çalıştığının, 521 günlük çalışmasının kuruma bildirilmediğinin tespitine,” şeklinde karar verilmiştir.
B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:
Bölge Adliye Mahkemesi tarafından,
“1-) İzmir 14. İş Mahkemesi'nden verilen 07.12.2017 tarih, 2016/164 Esas ve 2017/428 Karar sayılı kararına yönelik davalı Kurum vekili ve davalılar vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,”
şeklinde karar verilmiştir.
IV- TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalılar ve fer’i müdahil Kurum vekilleri temyiz dilekçesinde belirtilen nedenlerle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10.Hukuk Dairesi Kararının bozulması gerektiğini beyan etmiştir.
V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI ve İNCELEME
Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Kanunun Geçici 7. maddesi atfı ile 506 sayılı Kanunun 79/10 ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleridir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Somut uyuşmazlıkta; Mahkemece, davacının talep konusu dönemde kesintisiz olarak davalı işverenler yanında çalıştığı kabul edilmiş olmasına rağmen dava dışı işyerlerinden yapılan bildirimlerin dışlanmamasının çelişkiye neden olduğu açıktır. Talep konusu dönemde, birden çok farklı işyerinden yapılan bildirimler olduğu görülmekle, dava dışı işyerlerindeki çalışmaların iptali gerçekleşmeden çalışmanın kesintisiz olduğunun kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Dava dışı işyerleri nezdinde yapılan çalışmalara ilişkin bildirimlerden, SGK tarafından re’sen iptal edilmeyenler yönünden yapılan bildirimlerin iptali sağlanması gerekeceğinden, bildirilen çalışmalarla ilgili olarak dava dışı işverenlerin de hak alanını da ilgilendirdiği gözetilerek HMK 124. maddesi gereği husumet yöneltmesi için davacıya mehil verilmeli; usulüne uygun şekilde katılım sağlandıktan sonra onların da gösterecekleri bütün deliller toplandıktan sonra, yapılacak değerlendirme sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm sair hususlar incelenmeksizin bozulmalıdır.
Sonuç: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ... ve ...'a iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 05/02/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)