(6100 S. K. m. 373) (5510 S. K. m. 21) (4857 S. K. m. 77)
Asıl ve birleşen davalar, rücuan tazminat istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı SGK Başkanlığı, davalı ... Başkanlığı, davalı ... Şehir Temizliği Hizmetleri Nakliyat Turz. İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.-... Madde Yönetimi A.Ş. İş Ortaklığı vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın temyizen incelenmesi davacı SGK Başkanlığı, davalı ... Başkanlığı ve davalı ... Şehir Temizliği Hizmetleri Nakliyat Turz. İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş-... Madde Yönetimi A.Ş. İş Ortaklığı vekillerince istenmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı Kurum vekili, 15.05.2010 tarihli işkazası sonucu yaralanarak malül kalan sigortalı ...’e bağlanan sürekli işgöremezlik geliri, ödenen geçici işgöremezlik ödemesi ve tedavi masrafları nedeniyle oluşan Kurum zararının şimdilik 1.500,00 TL’sinin faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminini istemiştir.
II-CEVAP
Davalı Belediye Başkanlığı vekili özetle, kazalı işçinin Belediye işçisi olmayıp diğer davalı temizlik işi yüklenicisi işortaklığının işçisi olduğunu, kusurunun bulunmadığını, sigortalının kusurlu davranışları nedeniyle kazanın meydana geldiğini ve hakkındaki davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ... Şehir Temizliği Hizmetleri Nakliyat Turz. İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.-... Madde Yönetimi A.Ş. İş Ortaklığı vekili özetle, işveren olarak kusurlarının bulunmadığını, olayda sigortalının kusurlu olduğu ve kaçınılmazlık unsurunun dikkate alınması ile haksız davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
“...-Davanın kısmen kabulüne, 11.000,00 ilk PSD'li gelirin gelir onay tarihi olan 29/03/2012 tarihinden, 3.100,00 TL tedavi giderinin 13/05/2010 tarihinden, 900,00 TL geçici işgöremezlik ödeneğinin 06/09/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılar ..., ... Şehir Temizliği Hizmetleri Nakliyat Turz. İnş. Taah. Tic. Ve San. A.Ş. ve ... Madde Yönetimi A.Ş. 'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı kuruma verilmesine,...”
“Birleşen dosya yönünden davanın Kısmen Kabulüne, Davalı ... hakkında açılmış olan davanın REDDİNE; 11.000,00 TL Ilk PSD'li gelir ile 900,00 TL geçici iş göremezlik ödeneğinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ....'den alınarak davacı kuruma verilmesine, (Birleştirilen dava ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile )Tedavi gideri talebinin REDDİNE;...” karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
“...İzmir 12.İş Mahkemesi'nden verilen 16.03.2017 tarih, 2014/160 Esas ve 2017/102 Karar numaralı hükmüne yönelik davacı SGK Başkanlığı vekilinin, davalı ... Başkanlığı vekilinin, ... Temizlik Hiz. Nak. Turz. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekilinin ve ... Yönetimi A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan REDDİNE,...” karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU NEDENLERİ
Davacı SGK Başkanlığı, davalı ... Başkanlığı ve davalı ... Şehir Temizliği Hizmetleri Nakliyat Turz. İnş. Taah. Tic. Ve San. A.Ş.-... Madde Yönetimi A.Ş. İş Ortaklığı vekilleri usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını talep etmiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE ESASIN İNCELEMESİ
Davanın, gelirin kusurlulardan tazminine ilişkin yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir.
Rücu davaları, kusur sorumluluğuna dayanmakta olup, iş kazasında kusuru olanlar davacı Kurumun rücu alacağından kusurları karşılığında sorumludur. Kusurun belirlenmesinde ise; zararlandırıcı sigorta olayının ne şekilde oluştuğunun, dosya içeriğindeki tüm deliller taktir olunarak belirlenmesi ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, konusunda uzman sayılacak kişilerden oluşturulacak bilirkişi heyetinden, aynı olay nedeni ile daha önce açılmış ve kesinleşmiş tazminat ve ceza davaları varsa, bu davalardaki kusur raporları ile çelişki oluşturmayacak şekilde kusur oran ve aidiyeti konusunda rapor alınması gereklidir. Kusur durumu saptanırken, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerektiğinin, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığını ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığının, olay tarihinde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesi, 4857 sayılı Kanunun 77. maddesi, İşçi sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek belirlenmesi gerekir.
Eldeki dosyada, karara esas alınan kusur raporunda Belediye Başkanlığı %25, yüklenici iş ortaklığı %50, işkazası geçiren sigortalı %25 kusurlu bulunmuş ise de asıl işveren konumundaki Belediye Başkanlığının kusuru yönünden yapılan araştırma ve inceleme yetersiz olmuştur.
Mahkemece yapılacak iş; dava konusu işkazası ile ilgili tazminat ve ceza dosyalarının celbi ile belirlenecek maddi olgulara göre, İşçi sağlığı ve iş güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman bilirkişi heyetinden; oluşa uygun, kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.
Mahkemece yukarıda belirtilen fiili ve hukuki durumlar dikkate alınmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davacı Kurum, davalı ... Şehir Temizliği Hizmetleri Nakliyat Turz. İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.-... Madde Yönetimi A.Ş. İş Ortaklığı ve ... Başkanlığı vekillerinin bu yönleri amaçlayan itirazları kabul edilmeli ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ... Başkanlığı ve ... Şehir Temizliği Hizmetleri Nakliyat Turz. İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.-... Madde Yönetimi A.Ş. İş Ortaklığına iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18.02.2020 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)