(6100 S. K. m. 353, 373) (5510 S. K. m. 21) (4857 S. K. m. 77)
Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı kurum ile davalılardan ... ve ... Elek. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı kurum ile davalılardan ...,... Elek. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Dava, 01.07.2011 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelir ile yapılan tedavi ve cenaze masraflarından oluşan kurum zararının 5510 sayılı Kanunun 21. maddesi uyarınca tahsili talebidir.
II-CEVAP
Davalılardan ...,...Elek. Ltd. Şti. vekilleri, olayın meydana gelmesinde kusurlu olmadıklarını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
"1-Davanın kısmen kabulü ile; 123.028,46 TL ilk peşin sermaye değerli gelirin tahsis onay tarihi olan 21.02.2012 tarihinden; 262,40 TL cenaze giderinin ödeme tarihi olan 13.01.2012 tarihinden; 14,35 TL tedavi giderinin sarf tarihi olan 22.06.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş ve ... Ltd.Şti’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Davalı ...’a yönelik davaların reddine" karar verilmiştir.
B-BAM KARARI
"Davacı Kurum ile davalılar ... Elek. Ltd. Şti. ve ...'ın istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine" karar verilmiştir
1 tarihli iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelir ile yapılan tedavi ve cenaze masraflarından oluşan Kurum zararının rücuan tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 21. maddesidir. Yargılama sırasında alınan 30.01.2017 tarihli bilirkişi raporuyla davalı işverenler ayrı ayrı %40 oranında olmak üzere %80, sigortalı %20 kusurlu bulunmuş olup Mahkemece işbu rapor hükme esas alınarak karar verilmiştir. Mahkemenin, kusura ilişkin kabulü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
Rücu davaları, kusur sorumluluğuna dayanmakta olup, iş kazasında kusuru olanlar davacı Kurumun rücu alacağından kusurları karşılığında sorumludur. Kusurun belirlenmesinde ise; zararlandırıcı sigorta olayının ne şekilde oluştuğunun, dosya içeriğindeki tüm deliller taktir olunarak belirlenmesi ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, konusunda uzman sayılacak kişilerden oluşturulacak bilirkişi heyetinden, aynı olay nedeni ile daha önce açılmış ve kesinleşmiş tazminat ve ceza davaları varsa, bu davalardaki kusur raporları ile çelişki oluşturmayacak şekilde kusur oran ve aidiyeti konusunda rapor alınması gereklidir. Kusur durumu saptanırken, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerektiğinin, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığını ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığının, olay tarihinde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesi, 4857 sayılı Kanunun 77. maddesi, İşçi sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek belirlenmesi gerekir.
Eldeki davada, davalı ... Elektrik İnş. Taah. San. Ltd. Şti sigortalısı kazalı elektrik teknisyeni olarak elektrik arıza işlerinde çalışmakta olup, olay günü diğer davalı ...'ın İvrindi İşletme bölgesinde, davalı ... ile birlikte ... Köyü elektrik hatlarına yakın ağaçların uzantılarını kesmek için ...'ın talebiyle görevlendirilmeleri üzerine ağaç kesme işini yaparken elektrik nakil hattındaki elektriğe kapılması suretiyle yere düşerek otopsi raporuna göre elektrik çarpması nedeniyle vefat ettiği iş kazasına ilişkin olarak kesinleşen ceza dosyasında yargılanan sanıklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kesinleşen tazminat dosyasında ... ın %40 ve ... şirketinin %40, kazalının %20 kusurlu bulunduğu, eldeki davada ise hükme esas alınan 30.01.2017 tarihli bilirkişi raporu ile asıl işveren pozisyonunda olan ...'ın gerekli gözetim görevini yerine getirmemesi, bölgeden geçen enerji nakil hattının devre dışı bırakılmasını sağlamaması, gerekli eğitimi vermemesi nedenleriyle %40, benzer gerekçelerle davalı ... şirketinin %40, can güvenliğini tehlikeye atması nedeniyle de kazalının %20 kusurlu bulunduğu ve bu kusur oranlarına göre de mahkemece hüküm tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece yapılacak iş; ceza ve tazminat dosyası da gözetilerek, kazalının elektrik teknisyeni, davalı ...'un da koordinatör yardımcısı olmaları ve kaza günü aynı işi yapmaları nedeniyle işin nasıl yapılması gerektiğini bilen kişiler olarak elektrik kesilmeden iş yapılmaması gerektiğinden bahisle; risk varsa elektrik kesilmesiyle ilgili tedbirleri kimlerin aldığı veya alması gerektiği, elektriğin kesilmesi yönünde bir müracaat bulunup bulunmadığı, elektrik kesilmeden çalışmaya devam edilmesi yönündeki kararın kim tarafından alındığı, sigortalının elektriğin kesilmediğini bilerek mi hareket ettiği, elektriğin kesilip kesilmediğini kontrol edebileceği ekipmanın tarafına verilip verilmediği, verildiyse iş kazası anında bu ekipmanı kullanıp kullanmadığı hususları açıklığa kavuşturulduktan sonra yukarıdaki açıklamalar ışığında, çelişkileri giderici nitelikte işçi sağlığı ve iş güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman iş güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetinden; kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.
O hâlde, davacı Kurum ile davalılardan ...,... Elek. Ltd. Şti. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılar ... Elektrik İnş.Taah.San.Tic.Ltd.Şti. ve ... 'e iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.03.2020 gününde karar verildi. (¤¤)