Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, çalıştırılan sigortalılara yapılan yol ve yemek yardımlarının kurumca prime esas kazanç matrahına dahil edildiği gerekçesi ile 506 sayılı Yasa kapsamında yersiz ödenen primlerin iadesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Davanın yasal dayanağı ihtilaf konusu prim kesintilerinin yapıldığı dönem itibariyle 506 sayılı Kanunun 77 ve 5510 sayılı Kanunun 80. maddeleridir. Davacı tarafından nakden ödendiği anlaşılan yol yardımlarının tahakkuk dönemleri itibarıyla yürürlükte bulunan ve davanın da yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanunun 77. maddesinin birinci fıkrasında, prim hesabında göz önünde tutulacak kazançlar belirtilirken, ikinci fıkrada “ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kaza tazminatları, ayni yardımlar ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca miktarı yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamlarının, sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının belirlenmesinde dikkate alınmayacağı, bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemelerin prime tabi tutulacağı” belirtilmiş olup fıkrada bahsedilen “ayni yardımlardan” amacın, sosyal veya kişisel bir ihtiyacın karşılanması yolunda yapılan yardım olduğu, yardımın ayni veya parasal olarak yapılmasının bir öneminin bulunmadığı gözetildiğinde, anılan dönemde yapılan “yol yardımı” ödemelerinin ayni yardım niteliğinde olması nedeniyle prime esas kazanca dahil edilemeyeceğine yönelik mahkeme hükmü isabetli ise de, yemek yardımlarının da prime esas kazanç matrahına dahil edilmemesine yönelik talebin de eksik araştırma ile kabul edilmesi isabetli bulunmamıştır. Zira 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 4958 sayılı Kanunla değişik 77''nci maddesinin ikinci fıkrasında, ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, aynî yardımlar ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamlarının sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının tespitinde nazara alınmayacağı, bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemelerin prime tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır.
Konuyla ilgili olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanan "Sigorta Primlerinin Hesabına Esas Tutulacak Kazançların Aylık Tutarının Tespitinde Nazara Alınmayacak Olan Yemek Parası ile Çocuk ve Aile Zamlarının Günlük ve Aylık Tutarlarının Tespitine ilişkin Tebliğ" ile, 01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere sigortalılara yemek parası, çocuk ve aile zamları adı altında yapılan ödemelerin sigorta primlerinden istisna tutulacak miktarları belirlenmiş bulunmaktadır. Bu tebliğe göre sigortalılara; Yemek parası olarak yapılan ödemelerin, işyerinde veya müştemilatında yemek verilmemesi şartıyla fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak 16 yaşından büyükler için her yıl belirlenen günlük asgari ücretin % 6'sının yemek parası verilecek gün sayısı ile çarpılması sonucunda bulunacak miktarının, aylık sigorta primine esas kazançların hesaplanmasında dikkate alınmaması uygun görülmüştür. Buna göre mahkemece yukarıda yapılan hukuki ve maddi olgular ışığında, dava konusu dönemler bakımından yemek yardımı konusunda gerekli araştırmalar yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 24.09.2020 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy