(6100 S. K. m. 50, 114, 124) (4721 S. K. m. 28)
Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Taraf ehliyeti” başlığını taşıyan 50’inci maddesinde, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın, davada taraf ehliyetine de sahip olduğu belirtilmiştir. Buna göre taraf ehliyeti, davada taraf olabilme yeteneği olup, medeni (maddi) hukuktaki medeni haklardan yararlanma (hak) ehliyetinin medeni usul hukukunda büründüğü şekildir. Medeni hukuktaki haklara ve borçlara sahip olma ehliyeti hak ehliyetini oluşturmakta, gerçek ve tüzel kişiler bakımından geçerli olmaktadır. Hak ehliyeti bulunan her gerçek ve tüzel kişi, davada taraf olabilme ehliyetine de sahiptir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 28’inci maddesinde ise, kişiliğin, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlayıp ölümle sona erdiği ve çocuğun hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde ettiği hüküm altına alınmış olup, gerçek kişilerin kişiliği ve bununla medeni haklardan yararlanma (hak) ehliyeti ölümle sona erdiğinden, ölmüş kişinin taraf ehliyeti bulunmamaktadır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114. maddesinde, taraf ve dava ehliyetine sahip olunması, dava şartı olarak düzenlenmiş ise de; anılan Yasanın tarafta iradi değişikliği düzenleyen 124/3. maddesinde, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edileceği belirtilmiştir.
Somut olayda, Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişinin 15.07.2003 tarihli raporunda, ... adlı kişinin iş kazasına konu iskeleyi yapan taşeron olarak kabul edildiği, Diyarbakır 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2002/1006 Esas sayılı ceza dosyasında iskele sorumlusu olarak ... ile müteahhit ...'nün taksirle yaralama suçundan yargılanması devam ederken şikayetten vazgeçme nedeni ile sanıklar hakkında kamu davasının düşürülmesine karar verildiği, Kurum tarafından açılan eldeki davada ise davacı olarak ...'in değil ... isimli şahsın taraf olarak gösterildiği, dosya kapsamında alınan 28.06.2006 ve 25.07.2007 tarihli Kusur Raporlarında ise iskele taşeronu olarak kabul edilen ... adlı kişinin meydana gelen iş kazasında %15 oranında kusurlu olduğu tespitinin yapılmış olmasına rağmen ...'a kusur yüklemesi yapılmadığı anlaşılmıştır.
Mahkemece, HMK’nın 124. maddesinde yer alan düzenleme dikkate alınarak meydana gelen iş kazasına konu iskeleyi yapan taşeron ile iskele sorumlusu kişilerin aynı kişi olup olmadığı, ... isimli bir kişinin gerçekte var olup olmadığı, var ise iskeleden sorumlu/taşeron olan kişinin ... mi yoksa ... adlı kişinin mi olduğu araştırılarak, iskele taşeronu olan kişinin ... olduğu tespit edilecek olursa o şahsa husumet yöneltilmesi suretiyle taraf teşkili sağlanarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği göz aradı edilerek, yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, temyiz eden davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 30/12/2020 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)