(4721 S. K. m. 8, 48) (5510 S. K. Geç. m. 7) (506 S. K. m. 79) (5411 S. K. m. 134) (6758 S. K. m. 20) (674 S. KHK m. 20) (YHGK 12.12.2007 T. 2007/5-972 E. 2007/972 K.)
Dava ve Karar: Dava, davalı işveren yanındaki çalışmaların geçtiği işyerinin ve yaptığı işin itibari hizmet süresi kapsamında olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, bozmaya uyularak ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılardan Kurum ile ... Gazete Dergi Basım Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş. vekilleri ve ... tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere, kanuni geciktirici nedenlerle, uyulan bozma kararı kapsamına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre davalı ... Gazete Dergi Basım Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş. ve davalı Kurum vekillerinin tüm, davalı ...'nun ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine,
2-Taraf ehliyeti, davada taraf olabilme yeteneğidir. Taraf ehliyeti, Medeni Hukuktaki medeni haklardan istifade (hak) ehliyetinin Medeni Usul hukukunda büründüğü şekildir. Kimlerin taraf ehliyetine sahip bulunduğu Medeni Kanuna göre belirlenir (TMK m.8 ve m.48). Buna göre, medeni haklardan istifade (hak) ehliyeti bulunan her gerçek (TMK m.8) ve tüzel (TMK m.48) kişi, davada taraf olabilme ehliyetine de sahiptir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 12.12.2007 tarih ve 2007/5-972 Esas, 2007/972 Karar sayılı ilamı)
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. 506 sayılı Kanunun 4.maddesinde "sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler" işveren olarak tanımlanmıştır. "Çalıştıran" olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen "işvereni" ifade etmektedir. Anılan Kanunun 79/10. maddesine göre, bu tür tespit davalarının sigortalıyı fiilen çalıştıran işverenlere yöneltmesi gerekir.
..., tasarruf mevduatının ve katılım fonlarının sigorta edilmesi, BDDK tarafından kendisine devredilen bankaların yeniden yapılandırılması, mali bünyelerinin güçlendirilmesi, satışı ve tasfiyesi, 3. kişilere devredilmesi ile görevli bir kamu tüzel kişisi olup, 5411 sayılı kanun ve ilgili diğer mevzuat ile verilen yetkiler çerçevesinde tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerinin korunması amacı ile kurulmuştur.
Bu bağlamda fona devredilen şirketlerin aslında yönetim ve denetimi devredilmiş olup fon yönetim ve denetim devri neticesinde TMSF alacağının tahsili için şirket varlıklarını "Ticari ve İktisadi Bütünlük" kapsamına almakta ve Ticari ve İktisadi Bütünlük Oluşturan Mahcuzların Satışına ilişkin yönetmelik dairesinde varlığını gerçekleştirmektedir.
5411 sayılı Kanun’un 134. maddesinin dokuzuncu fıkrası “…Yapılan ilân neticesinde kayıt altına alınan alacaklar Fon tarafından bu Kanun, 6183 sayılı Kanun ve İcra ve İflas Kanununun 206 ncı maddesine uygun olarak düzenlenecek sıra cetveli ile tasfiye kararı verilen şirketin alacaklılarına dağıtılır. Bu madde hükümlerine uygun olarak tasfiye olunan şirketlerin hâkim ortakları ve yöneticileri ile üçüncü şahıslar aleyhine açılan şahsi sorumluluk, iflas ve alacak davaları kanunî halef; ceza davaları kanunî müdahil sıfatıyla Fon tarafından devam ettirilir.” şeklinde düzenlemiştir.
Öte yandan, 01.09.2016 tarihli ve 29818 sayılı (2. mükerrer) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 674 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun satış ve tasfiyeye ilişkin yetkileri” başlıklı 20. maddesinin birinci fıkrasında “19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi ... tarafından devralınan şirketler ve bunların varlıkları ile ilgili olarak Fona verilen yetkiler, bu Kanun Hükmünde Kararname ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna verilen kayyımlık görevi ile satış veya tasfiye işlemlerinde, bu şirketlerin yahut bunların sahiplerinin Fona borçlu olup olmadığına ve varlıkları üzerinde Fon haczi bulunup bulunmadığına bakılmaksızın kıyasen uygulanır. Bu madde kapsamında Fon tarafından atanan veya görevlendirilenler, 5411 sayılı Kanunun 127 nci maddesi hükümlerinden yararlanır. Şirketlerin tasfiye işlemlerini yürütmek üzere Fon Kurulu tarafından görevlendirilen tasfiye komisyonu, adli işlemler veya davalar bakımından taraf ehliyetine sahiptir. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kayyım olarak atandığı şirketlerin ya da bunların varlıklarının bu madde kapsamında satışından elde edilecek tutarlar yargılamanın kesin hükümle sonuçlandırılmasına kadar bir hesapta nemalandırılır.” hükmüne yer verilmiştir.
Belirtmek gerekir ki, 674 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 20. maddesinin birinci fıkrasında yer alan hüküm 24.11.2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 6758 sayılı Kanunun 20. maddesinin birinci fıkrası ile aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
6758 sayılı Kanun’un 20. maddesinin birinci fıkrasında açık bir şekilde belirtildiği üzere şirketlerin tasfiye işlemlerini yürütmek üzere Fon Kurulu tarafından görevlendirilen tasfiye komisyonu taraf ehliyetine sahiptir. (Hukuk Genel Kurulu’nun 06.10.2020 tarih ve 2016/9-865 E ve 2020/733 K. sayılı ilamı)
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde Mahkemece “dahili davalı ... hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine,” karar verilmesi gerekir iken hatalı değerlendirme neticesi yazılı şekilde kurulan hüküm, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, davalılardan ...'nun bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ...'nu iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının ... Gazete Dergi Basım Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş.'den alınmasına, 11/03/2021 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)