Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece, bozma kararına uyularak ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davalı Kurum tarafından dava dışı ... Mağazaları A.Ş.'nin 2004 yılı 12.ayından 2012 yılı 3. ayına kadar değişik dönemlere ilişkin toplam 712.268,30 TL borç içerir 24 adet ödeme emri, anılan şirkette ortak olan ve Yönetim Kurulu Üyeliği bulunan davacıya tebliğ edilmiş olup, dava ile ödeme emirlerinin iptali talep edilmiştir. Mahkemece verilen ilk kararda, davacının üst düzey yöneticiliği 19.07.2007 günlü kararla başladığından, bu tarihten sonra tahakkuk eden 2007/6.ay prim borçları öncesi ve 10.05.2011 tarihli “iflas kararı” uyarınca 2011/ 4.aydan sonrasına ilişkin prim borçlarından sorumlu olmayacağı belirtilerek, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dairemizin 11.04.2019 günlü ve 2016/16358 E. 2019/3360 K. sayılı ilamıyla; Sair temyiz itirazlarının reddi ile davacının “iflas erteleme” tarihi olan 29.07.2008 tarihinden sonraki dönemde 5510 sayılı Kanun’un 88’inci maddesinde yer alan “haklı sebep” kavramından yararlanması gerektiği gözetilmediğinden karar bozulmuştur.
Eldeki dosyada, bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve haklı sebep kavramından davacının yararlanması hususu gözetilerek, davacının iflas erteleme tarihi olan 29.07.2008 tarihinden sonra ödeme emirleri nedeniyle sorumlu olmadığı kabul ile ödeme vadesi 29.07.2008 tarihinden önce olan ödeme emirleri yönünden davacının sorumlu olduğuna dair karar tesis edilmiştir. Ancak, Dairemizce verilen bozma kararına uyulmuş ise de, davacının Yönetim Kuruluna üyeliğinden önceki dönem yönünden sorumlu kabulü ile bozma gereğinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmıştır;
1- Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanunun 80. maddesinde; “Sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşların tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri kuruma karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludurlar” hükmü öngörülmüştür. Anılan madde hükmüne göre, tüzel kişiliği haiz bir özel kuruluşta görev yapan bir kişinin primlerin ödenmesinden işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olabilmesi için, primlerin tahakkuk ve ödenmesinde yetkili, üst düzey yöneticisi olması zorunludur.
Türk Ticaret Kanunu'nun 317. maddesi uyarınca; bir anonim şirketin idare ve yönetimi aynı zamanda karar organı olarak, yetkili idare meclisince yerine getirilmektedir. Her iki hükmün birlikte değerlendirilmesi durumunda; anonim şirket yönünden primlerin ödenmesinde, sorumlu üst düzey yöneticiden söz edebilmek için bu kimsenin yönetim kurulunda başkan veya başkan yardımcısı gibi ünvan taşıması veya imza yetkisine sahip üye olması veya şirketin yönetiminde parasal konularda yetkili genel müdür, finansman veya muhasebe müdürü gibi üst düzeyde sorumluluk taşıyan görevli olması gerekir.
Davacının 19.07.2007 tarihli Ortaklar kurulu kararı ile asıl borçlu dava dışı ... Mağazaları AŞ’nin yönetim kurulu üyesi olduğu ve üç yıllığına başkan yardımcısı olarak başkanla birlikte imza ile şirketi temsil ve ilzama yetkili kılındığı, 14.12.2010 tarihli genel kurulda da aynı yetkileri aldığı dosya içindeki belgelerden anlaşılmakla; Davacının 2007 yılı 6. ay öncesi prim borçlarından sorumlu olmadığına dair mahkemenin ilk kararının yerinde olduğu görülerek, bozma ilamına konu edilmemiş iken mahkemece bu husus göz ardı edilerek davacının 2007/6.ay öncesine ait prim borçlarından sorumlu kabulü usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
2-Öte yandan, 506 sayılı Kanununun 80. maddesi primlerin zamanında ve düzenli olarak tahsilini sağlamaya yönelik olup, anılan maddenin 1. fıkrası hükmüne göre, işveren, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalıların primlerine esas tutulacak kazançlar toplamı üzerinden bu Kanun gereğince hesaplanacak prim tutarlarını ücretlerinden kesmeye ve kendisine ait prim tutarlarını da bu miktara ekleyerek en geç ertesi ayın sonuna kadar Kuruma ödemeye mecburdur. 5510 sayılı Kanunun 88. maddesinin 1. fıkrası hükmüne göre, 4. maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalıları çalıştıran işveren, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalıların primlerine esas tutulacak kazançlar toplamı üzerinden bu Kanun gereğince hesaplanacak sigortalı hissesi prim tutarlarını ücretlerinden keserek ve kendisine ait prim tutarlarını da bu tutara ekleyerek en geç Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar Kuruma öder, hükmü yer almakta olup, önce prime esas kazançlara ilişkin Kurum Tebliği, ardından bu tebliği yürürlükten kaldıran İşveren Uygulama Tebliği, bu süreyi takip eden ayın sonu olarak belirlemiştir. Primlerin ödenmesi gereken son gün itibariyle de olsa, kişiler yukarıda açıklanan statüde oldukları dönemlerde ödenmesi gereken ve tahakkuk eden primlerden sorumlu tutulmalıdırlar.
Açıklanan yasal düzenlemeler ve 11.04.2019 günlü ve 2016/16358 E. 2019/3360 K. sayılı bozma ilamı çerçevesinde somut olayda, 19.07.2007 tarihli ortaklar kurulu kararı ile dava dışı asıl prim borçlusu ... Mağazaları A.Ş. yönetim kurulu üyesi olan davacının 2007 yılı 6. ay (dahil) sonrası ve 29.07.2008 tarihli iflas erteleme kararından önceki 2008/6.ay (dahil) ara dönemlerdeki prim borçlarından sorumlu olduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 04.02.2020 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy