(1086 S. K. m. 438)
Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak, kararında belirtilen nedenlerle asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davacı Kurum ile davalılardan ... İnşaat Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., ... İnş.Tah. ve Turizm Tic.Ltd.Şti. ve... İnş.San.ve Tic.AŞ vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1- Temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, davalılardan ... İnş.Tah. ve Turizm Tic.Ltd.Şti. ve... İnş.San.ve Tic.AŞ vekilinin temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğinin reddine,
2- Davacı Kurum, 03.11.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının, hak sahiplerine bağlanan gelirler ile cenaze yardımından oluşan Kurum zararının davalılardan tahsilini talep etmiş olup, mahkemece asıl ve birleşen davanın davalılardan ... İnşaat Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulüne, diğer davalılar yönünden reddine dair verilen ilk karar Dairemizce; iş kazasının, TCDD ...-... Hızlı Tren Projesi kapsamında meydana geldiği, söz konusu projenin TCDD tarafından ihale edildiği anlaşılmakla, öncelikle çözümlenmesi gereken sorunun, zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan sigortalıyı çalıştıran işveren ile diğer davalılar arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin, bir başka ifade ile asıl işveren, alt işveren (taşeron) ilişkisinin olup olmadığının saptanması olduğu, bu kapsamda kamudan ihale ile alınan işlerde asıl işverenin ihaleyi alan olduğu gözetilerek davalılar ... İnş. Taahüt ve Turizm Tic.Ltd.Şti. ve ... İnş.San.ve Tic.AŞ’ nin işverenlik sıfatı, TCDD’ den ihale kayıtları da celbedilmek suretiyle araştırılması ve buna göre yeniden kusur tespiti için usulünce rapor alınarak varılacak sonuç uyarınca karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuş ise de bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği eksik araştırma ile hüküm tesis edildiği anlaşılmıştır.
Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davalı ...tarafından üstlenilen işin diğer davalıların ihale kapsamında üstlenmiş oldukları işin ilk adımı ve bir parçası olduğu, tamamen bağımsız bir iş olmadığı, davalılar ... İnş. Taahüt ve Turizm Tic.Ltd.Şti. ve ... İnş.San.ve Tic.AŞ’ nin birlikte üstlendikleri Hızlı Tren projesinin alt yapı işlerinin başlangıç aşaması olan "fore kazık imalat" işinin her iki şirket tarafından aynı içeriğe sahip sözleşmeyle ayrı ayrı olmak üzere ...ne bırakıldığı, yapılan işlerin birbirinin tamamlayıcısı ve devamı mahiyetindeki işler olduğu tespitleri ile davalı şirketler arasındaki iş ilişkisinin alt-üst işveren ilişkisi olduğu kabul edilerek karar verilmiştir. Ancak, dosya kapsamından davalıların işverenlik sıfatının yeterince araştırılmadığı, celbedilen belgelerin eksik olduğu anlaşılmıştır;
TCDD’dan istenilen ihale kayıtlarının gönderilmediği, müzekkere cevaplarında ...-... Demiryolu Hattı Rehabilitasyon Projesi Köseköy-Vezirhan arası (Kesim-1) yapım işinin ...-...-...-... Konsorsiyumu yükleniminde yürütüldüğünün bildirildiği, konsorsiyumu oluşturan şirketler arasında davalı ... İnş. Taahhüt ve Turizm Tic.Ltd.Şti.’ nin olmadığı gibi bu şirketlerden sadece ... İnş.San.ve Tic.AŞ’ nin davalı konumunda olduğu görülmekle; öncelikle ihaleye ilişkin sözleşmenin celbinin, takiben anılan şirketin konsorsiyumu tek başına temsil etme ve konsorsiyum adına sözleşme yapma yetkisi olup olmadığı hususunun ve varsa bunlara ilişkin belgenin temininin sağlanması, ... İnş.San.ve Tic.AŞ’ nin konsorsiyumdan bağımsız hareket etme yetkisinin olmaması halinde konsorsiyumda yer alan diğer şirketlerin de Kuruma karşı sorumlu olacağının gözetilmesi, bu durumda da ... İnş. Taahüt ve Turizm Tic.Ltd.Şti.’ nin konsorsiyum ile yaptığı bir sözleşme olup olmadığının araştırılması gerekmektedir.
Ayrıca, dosyada yer alan 08.10.2014 tarihli SGK Başkanlığı ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü yazısında, davalı ... İnş.San.ve Tic.AŞ’ ne ait Müdürlüğün 1009400 numaralı işyeri siciline, ... İnş. Taahüt ve Turizm Tic.Ltd.Şti.’ nin ve ...nin ayrı ayrı taşeron olarak tescilinin bulunduğu bildirildiğinden, ... AŞ ile ... İnş.Ltd.Şti. arasında yapılan taşeronluk sözleşmesinin Kurumdan istenilmesi,
Yine dosyada yer alan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulunun 25.01.2010 tarihli İnceleme Teftiş Raporunun IV.Bölümünde “asıl işverenler ... İnşaat Sanayi Ticaret AŞ, ... İnşaat Sanayi Ticaret AŞ ve ... İnş. Taahüt ve Turizm Tic.Ltd.Şti ile alt işveren ... İnşaat Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında sözleşme olduğu” belirtildiğinden, bu sözleşmelerin temininin sağlanması suretiyle,
Davalılar ve celbedilecek belgeler kapsamında varsa dava dışı şirketlerinde işverenlik sıfatı araştırılmalı, bu maddi olgular ile bozma ilamında belirtilen hukuki olgularda dikkate alınarak yeniden kusur tespiti için usulünce bilirkişi heyetinden rapor alınarak varılacak sonuç uyarınca karar verilmelidir.
Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, temyiz edenlerin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, sair hususlar incelenmeksizin, temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, 04.02.2021 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)