(6100 S. K. m. 353)
Dava ve Karar: Asıl dava, kurum işleminin iptali ile Bağ-kurlu olmadığının tespiti, birleşen dava itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM:
Asıl davada davacı, ortağı olduğu ... İnşaat ve Tic. A.Ş'nin kurumlar vergi kaydının ve faaliyetinin uzun yıllar önce son bulduğunu yine adı geçen şirketteki yönetim kurulu üyeliğinin de 1987 yılında son bulduğunu belirterek Bağ-Kur’lu olmadığının tespiti ile Bağ-Kur’lu sayılmasına ilişkin işlemin iptalini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile şirket ortaklığı sebebiyle Bağ-Kur’lu olmadığının tespitini ve aylık kesilmesine neden olan kurum işleminin iptalini talep etmiştir.
Birleşen davada, davacı kurum 02.07.2013 tarihli ve VT-131 sayılı SGK Denetmen Raporuna istinaden ... sicil numaralı iş yerindeki gün ve kazançlarının iptal edilmesi dolayısıyla emeklilik şartlarını yitirdiğinden 2105886780 tahsis numarasıyla yaşlılık aylığı almakta olan davacının aylığı durdurularak 11.391,27 TL’si adına fuzuli ödeme olarak kaydedildiğini, tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itiraz nedeniyle itirazın iptali, takibin devamı ile icra inkar tazminatı talebinde bulunmaktadır.
II-CEVAP:
Asıl ve birleşen davanın davalıları, davanın reddini talep etmiştir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
"A-Mahkememizin 2014/709 Esas sayılı davası yönünden:
1-Davanın reddine,
B-Birleşen İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesinin 2015/131 Esas sayılı davası yönünden:
1-Davanın kabulü ile İstanbul Anadolu 1. İcra Müdürlüğünün 2014/18077 Esas sayılı icra dosyası üzerinden yapılan takibe itirazın iptaline ve takibin devamına,
2-Şartları oluşmadığından icra tazminatına karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
"İstanbul Anadolu 20. İş Mahkemesi'nin 07/12/2017 tarihli, 2014/709 Esas - 2017/509 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı- birleşen davada davalı ... vekili ile birleşen davada davacı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasanın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davacı (birleşen davanın davalısı) ve davalı kurum (birleşen davanın davacısı) vekilleri, eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Asıl davada davacı, ortağı olduğu ... İnşaat ve Tic. A.Ş'nin kurumlar vergi kaydının ve faaliyetinin uzun yıllar önce son bulduğunu yine adı geçen şirketteki yönetim kurulu üyeliğinin de 1987 yılında son bulduğunu belirterek Bağ-Kur’lu olmadığının tespiti ile Bağ-Kur’lu sayılmasına ilişkin işlemin iptalini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile şirket ortaklığı sebebiyle Bağ-Kur’lu olmadığının tespitini ve aylık kesilmesine neden olan kurum işleminin iptalini; birleşen davada, davacı kurumun 02.07.2013 tarihli ve VT-131 sayılı SGK Denetmen Raporuna istinaden ... sicil numaralı iş yerindeki gün ve kazançlarının iptal edilmesi dolayısıyla emeklilik şartlarını yitirdiğinden ...numarasıyla yaşlılık aylığı almakta olan davacının aylığı durdurularak 11.391,27 TL’si adına fuzuli ödeme olarak kaydedilen meblağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itiraz nedeniyle itirazın iptalini, takibin devamı ile icra inkar tazminatı talep ettiği, yapılan yargılama neticesinde asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
1) Eldeki davada, asıl davanın davacısının 22.03.2011-11.04.2011 tarihleri arasındaki dönem bildirimlerinin iptali karşısında anılan çalışmaların fiili ve gerçek olup olmadığının yöntemince araştırılıp belirlenmesi gerekirken bu yönde bir araştırma yapılmaksızın sonuca gidildiği ve hüküm tesis edildiği anlaşılmakla, Mahkemece öncelikle yapılması gereken iş söz konusu dönemde geçen çalışmaların fiili ve gerçek olup olmadığının yöntemince araştırılıp belirlenmesidir.
2) Asıl davanın davacısının Bağ-Kur çalışmaları da esas alınmak suretiyle davacıya 4/1-a kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmakla; tahsise esas alınan Bağ-Kur sigortalılık sürelerinin davacının iddia ettiği gibi 1256 gün mü yoksa tahsise esas alındığı üzere 1235 günden mi ibaret olduğu yöntemince araştırılıp tahsise esas alınması gereken 4/1-a ve 4/1-b sigortalılık süreleri açık ve kesin olarak belirlenmelidir.
Diğer yandan kurumca önce tahsil edilip sonra iade edildiği iddia olunan 364,30 TL'nin iade edilip alınıp alınmadığı, iade edilmiş ise iade gerekçesi, şayet zorunlu sigortalılık süresi sonrasına ilişkin bir ödeme olduğu sonucuna varılması halinde, ödeme tarihinden ileriye doğru ödemeye karşılık gelen sürenin isteğe bağlı olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususu üzerinde de durularak ileri sürülen iddia ve savunmalar bu kapsamda değerlendirilmelidir.
O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak, temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine ve kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 10.03.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)